« »

# සංයුත්ත නිකාය

# නිදාන වග්ගෝ

## 1.3.4. අඤ්ඤතිත්ථිය සුත්තං

### 1.3.4. අන්‍යාගමිකයන් ගැන වදාළ දෙසුම

#### රාජගහේ….

රජගහ නුවරදී …………….

#### අථ ඛෝ ආයස්‌මා සාරිපුත්‌තෝ පුබ්‌බණ්‌හසමයං නිවාසෙත්‌වා පත්‌තචීවරමාදාය රාජගහං පිණ්‌ඩාය පාවිසි. අථ ඛෝ ආයස්‌මතෝ සාරිපුත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. අතිප්‌පගෝ ඛෝ තාව රාජගහේ පිණ්‌ඩාය චරිතුං, යන්නූනාහං යේන අඤ්‌ඤතිත්‌ථියානං පරිබ්‌බාජකානං ආරාමෝ තේනුපසංකමෙය්‍යන්‌ති.

#### අථ ඛෝ ආයස්‌මා සාරිපුත්‌තෝ යේන අඤ්‌ඤතිත්‌ථියානං පරිබ්‌බාජකානං ආරාමෝ තේනුපසංකමි. උපසංකමිත්වා තේහි අඤ්‌ඤතිත්‌ථියේහි පරිබ්‌බාජකේහි සද්‌ධිං සම්‌මෝදි. සම්මෝදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්‌වා ඒකමන්තං නිසීදි. ඒකමන්තං නිසින්‌නං ඛෝ ආයස්‌මන්‌තං සාරිපුත්‌තං තේ අඤ්‌ඤතිත්‌ථියා පරිබ්‌බාජකා ඒතදවෝචුං.

එදා ආයුෂ්මත් සාරිපුත්ත තෙරුන් උදේ වරුවේ සිවුරු පොරොවාගෙන පාත්‍ර සිවුරු අරගෙන රජගහ නුවරට පිණ්ඩපාතෙ වැඩියා. එතකොට ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේට මෙහෙම සිතුණා. ‘රජගහ නුවර පිණ්ඩපාතෙ හැසිරෙන්නට තවම වේලාසන වැඩියි. ඒ නිසා මං අන්‍යාගම්කාර තවුසන්ගේ වාසස්ථානයට ගොඩ වුණොත් හොඳයි’ කියලා. ඉතින් ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ ඒ අන්‍යාගම්කාර තවුසන්ගේ වාසස්ථානයට වැඩියා. වැඩම කරලා අන්‍යාගම්කාර තවුසන් සමඟ පිළිසඳර කතා බහේ යෙදුණා. එකත්පස්ව වාඩිවුණා. එකත්පස්ව වැඩිසිටිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේට ඒ අන්‍යාගම්කාර තවුසන් මෙහෙම කිව්වා.

#### සන්‌තාවුසෝ සාරිපුත්‌ත, ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා සයංකතං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. සන්‌ති පනාවුසෝ සාරිපුත්‌ත, ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා පරංකතං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. සන්‌තාවුසෝ සාරිපුත්‌ත, ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා සයංකතඤ්‌ච පරංකතඤ්‌ච දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. සන්‌ති පනාවුසෝ සාරිපුත්‌ත ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. ඉධ පනාවුසෝ සාරිපුත්‌ත, සමණෝ ගෝතමෝ කිංවාදී, කිමක්‌ඛායී? කථං බ්‍යාකරමානා ච මයං වුත්‌තවාදිනෝ චේව සමණස්‌ස ගෝතමස්‌ස අස්‌සාම? න ච සමණං ගෝතමං අභූතේන අබ්‌භාචික්‌ඛෙය්‍යාම? ධම්‌මස්‌ස චානුධම්‌මං බ්‍යාකරෙය්‍යාම න ච කෝචි සහධම්‌මිකෝ වාදානුපාතෝ ගාරය්‌හං ඨානං ආගච්‌ඡෙය්‍යාති?

“ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්ස, සමහර ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් කර්මය පිළිගන්නවා. ඔවුන් කියා සිටින්නේ දුක තමා විසින් කරපු දෙයක් බවයි. ඒ වගේම ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්ස, කර්මය පිළිගන්නා සමහර ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් කියා සිටින්නේ දුක අනුන් විසින් කරපු දෙයක් බවයි. ඒ වගේම ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්ස, කර්මය පිළිගන්නා සමහර ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් කියා සිටින්නේ දුක තමා විසිනුත්, අනුන් විසිනුත් කරපු දෙයක් බවයි. ඒ වගේම ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්ස, කර්මය පිළිගන්නා සමහර ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් කියා සිටින්නේ දුක තමා විසිනුත් නොකරපු අනුන් විසිනුත් නොකරපු ඉබේ හටගත් දෙයක් බවයි.

ඉතින් ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්ස, දුක පිළිබඳව ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ දරන්නේ මොන වගේ අදහසක්ද? පවසන්නේ මොන වගේ දෙයක්ද? ඔය කාරණය ගැන අපි මොන වගේ පිළිතුරක් දුන්නොත්ද, ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ පැවසූ දෙයක් වන්නේ? අනික, අපි ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේට අභූත චෝදනා නොකළා වන්නේ? උන්වහන්සේගේ ධර්මයට ගැලපෙන දෙයක් පැවසුවා වන්නේ? කරුණු සහිතව දහම් කරුණු ප්‍රකාශ වෙද්දී ගර්හාවට ලක් නොවන්නේ?”

#### පටිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං ඛෝ ආවුසෝ දුක්‌ඛං වුත්‌තං භගවතා. කිම්පටිච්‌ච? ඵස්‌සං පටිච්‌ච. ඉති වදං වුත්‌තවාදී චේව භගවතෝ අස්‌ස. න ච භගවන්‌තං අභූතේන අබ්‌භාචික්‌ඛෙය්‍ය ධම්‌මස්‌ස චානුධම්‌මං බ්‍යාකරෙය්‍ය. න ච කෝචි සහධම්‌මිකෝ වාදානුපාතෝ ගාරය්‌හං ඨානං ආගච්‌ඡෙය්‍ය.

“ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, මේ දුක වනාහී හේතුඵල දහමින් හටගත් දෙයක් බවයි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළේ. දුකේ හේතුව මොකක්ද? ස්පර්ශය හේතු කරගෙනයි දුක ඇතිවෙන්නේ. ඔය විදිහට පැවසුවොත් නම් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ දෙයක්ම පවසන කෙනෙක් වෙනවා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට අභූත චෝදනාවක් කෙරෙන්නේ නෑ. උන්වහන්සේ වදාළ ධර්මයට එකඟ වූ දෙයක් පැවසුවා වෙනවා. කරුණු සහිතව දහම් කරුණු ප්‍රකාශ වෙද්දී ගර්හාවට ලක් වෙන්නේ නෑ.

#### තත්‍ර ආවුසෝ යේ තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා සයංකතං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තදපි ඵස්‌සපච්‌චයා. යේපි තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා පරංකතං දුක්‌ඛං පඤ්ඤාපෙන්‌ති, තදපි ඵස්‌සපච්‌චයා. යේපි තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා සයංකතඤ්‌ච පරංකතඤ්‌ච දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තදපි ඵස්‌සපච්‌චයා. යේපි තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තදපි ඵස්‌සපච්‌චයා.

ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක තමා විසින් කරපු දෙයක් කියා පැවසුවත්, ස්පර්ශය ප්‍රත්‍යයන්මයි ඒ දුකත් හටගන්නේ. කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක අනුන් විසින් කරපු දෙයක් කියා පැවසුවත් ස්පර්ශය ප්‍රත්‍යයෙන්මයි ඒ දුකත් හටගන්නේ. කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක තමා විසිනුත්, අනුන් විසිනුත් කරපු දෙයක් කියා පැවසුවත්, ස්පර්ශය ප්‍රත්‍යයෙන්මයි ඒ දුකත් හටගන්නේ. කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක තමා විසිනුත් නොකරපු, අනුන් විසිනුත් නොකරපු ඉබේ හටගත් දෙයක් කියා පැවසුවත්, ස්පර්ශය ප්‍රත්‍යයෙන්මයි ඒ දුකත් හටගන්නේ.

#### තත්‍ර ආවුසෝ යේ තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා සයංකතං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තේ වත අඤ්‌ඤත්‍ර ඵස්‌සා පටිසංවේදිස්‌සන්‌තීති නේතං ඨානං විජ්‌ජති. යේපි තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා පරංකතං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තේ වත අඤ්‌ඤත්‍ර ඵස්‌සා පටිසංවේදිස්‌සන්‌තීති නේතං ඨානං විජ්‌ජති. යේපි තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා සයංකතඤ්‌ච පරංකතඤ්‌ච දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තේ වත අඤ්‌ඤත්‍ර ඵස්‌සා පටිසංවේදිස්‌සන්‌තීති නේතං ඨානං විජ්‌ජති. යේපි තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තේ වත අඤ්‌ඤත්‍ර ඵස්‌සා පටිසංවේදිස්‌සන්‌තීති නේතං ඨානං විජ්‌ජතී’ති.

ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක තමා විසින් කරපු දෙයක් කියා පැවසුවත්, ඒ කාටවත් ඒකාන්තයෙන්ම ස්පර්ශයෙන් තොරව විඳීමක් ඇතිවෙනවා කියන කරුණ කවදාවත් සිදුනොවන දෙයක්. කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක අනුන් විසින් කරපු දෙයක් කියා පැවසුවත් ඒ කාටවත් ඒකාන්තයෙන්ම ස්පර්ශයෙන් තොරව විඳීමක් ඇතිවෙනවා කියන කරුණ කවදාවත් සිදු නොවන දෙයක්. කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක තමා විසිනුත් අනුන් විසිනුත් කරපු දෙයක් කියා පැවසුවත්, ඒ කාටවත් ඒකාන්තයෙන්ම ස්පර්ශයෙන් තොරව විඳීමක් ඇතිවෙනවා කියන කරුණ කවදාවත් සිදු නොවන දෙයක්. කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක තමා විසිනුත් නොකරපු, අනුන් විසිනුත් නොකරපු ඉබේ හටගත් දෙයක් කියා පැවසුවත්, ඒ කාටවත් ඒකාන්තයෙන්ම ස්පර්ශයෙන් තොරව විඳීමක් ඇතිවෙනවා කියන කරුණ කවදාවත් සිදු නොවන දෙයක්.”

#### අස්‌සෝසි ඛෝ ආයස්‌මා ආනන්‌දෝ ආයස්‌මතෝ සාරිපුත්‌තස්‌ස තේහි අඤ්‌ඤතිත්‌ථියේහි පරිබ්‌බාජකේහි සද්‌ධිං ඉමං කථාසල්‌ලාපං. අථ ඛෝ ආයස්‌මා ආනන්‌දෝ රාජගහේ පිණ්‌ඩාය චරිත්‌වා පච්‌ඡාභත්‌තං පිණ්‌ඩපාතපටික්‌කන්‌තෝ යේන භගවා තේනුපසංකමි. උපසංකමිත්වා භගවන්‌තං අභිවාදෙත්‌වා ඒකමන්තං නිසීදි. ඒකමන්තං නිසින්නෝ ඛෝ ආයස්‌මා ආනන්‌දෝ යාවතකෝ ආයස්‌මතෝ සාරිපුත්‌තස්‌ස තේහි අඤ්‌ඤතිත්‌ථියේහි පරිබ්‌බාජකේහි සද්‌ධිං අහෝසි කථාසල්‌ලාපෝ, තං සබ්‌බං භගවතෝ ආරෝචේසි.

ඒ වෙලාවේ ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ අන්‍යාගමික පූජකවරුන් සමඟ මේ කරපු කතා බහ ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේත් අසාගෙන සිටියා. ඉතින් ඊට පස්සේ ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ රජගහ නුවර පිණ්ඩපාතෙ වැඩල දන් වළඳල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණුනා. පැමිණිලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වන්දනා කරලා එකත්පස්ව වාඩිවුණා. එකත්පස්ව වාඩිවුණ ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ ඒ අන්‍යාගම්කාර පූජකවරුන් සමඟ ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ කරපු කතා බහ ගැන සියලු තොරතුරු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැළ කළා.

#### සාධු සාධු ආනන්‌ද, යථා තං සාරිපුත්‌තෝ ව සම්‌මා බ්‍යාකරමානෝ බ්‍යාකරෙය්‍ය, පටිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං ඛෝ ආනන්‌ද දුක්‌ඛං වුත්‌තං මයා. කිං පටිච්‌ච? ඵස්‌සං පටිච්‌ච. ඉති වදං වුත්‌තවාදී චේව මේ අස්‌ස. න ච මං අභූතේන අබ්‌භාචික්‌ඛෙය්‍ය, ධම්‌මස්‌ස චානුධම්‌මං බ්‍යාකරෙය්‍ය, න ච කෝචි සහධම්‌මිකෝ වාදානුපාතෝ ගාරය්‌හං ඨානං ආගච්‌ඡෙය්‍ය.

“සාදු! සාදු! පින්වත් ආනන්ද, නියම විදිහට ඒ කරුණු කිව යුතු නම් ඒ විදිහටමයි සාරිපුත්තයන් කියා තියෙන්නේ. පින්වත් ආනන්ද, මේ දුක වනාහී හේතුඵල දහමින් හටගත් දෙයක් බවයි මා පවසා තිබෙන්නේ. දුකේ හේතුව මොකක්ද? ස්පර්ශය හේතු කොට ගෙනයි දුක ඇතිවෙන්නේ. ඔය විදිහට පවසන කෙනා මා පැවසු දෙයක්ම කියන කෙනෙක්. මට අභූතයෙන් චෝදනා කරන්නේ නෑ. මා පැවසූ දහමට එකඟ වූ දෙයක්මයි කියන්නේ. කරුණු සහිතව දහම ප්‍රකාශ වෙද්දී ගර්හාවට ලක්වෙන්නේ නෑ.

#### තත්‍රා’නන්‌ද යේ තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා සයංකතං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තදපි ඵස්‌සපච්‌චයා. ….(පෙ)…. යේපි තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තදපි ඵස්‌සපච්‌චයා.

පින්වත් ආනන්ද, කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක්, දුක තමා විසින් කරපු දෙයක් කියා පැවසුවත්, ස්පර්ශය ප්‍රත්‍යයෙන්මයි ඒ දුකත් හටගන්නේ …. (පෙ) …. කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක්, දුක තමා විසිනුත් නොකරපු, අනුන් විසිනුත් නොකරපු, ඉබේ හටගත් දෙයක් කියා පැවසුවත් ස්පර්ශය ප්‍රත්‍යයෙන්මයි ඒ දුකත් හටගන්නේ.

#### තත්‍රා’නන්‌ද යේපි තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා සයංකතං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. තේ වත අඤ්‌ඤත්‍ර ඵස්‌සා පටිසංවේදිස්‌සන්‌තීති නේතං ඨානං විජ්‌ජති. ….(පෙ)…. යේපි තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තේ වත අඤ්‌ඤත්‍ර ඵස්‌සා පටිසංවේදිස්‌සන්‌තීති නේතං ඨානං විජ්‌ජති.

පින්වත් ආනන්ද, කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක තමා විසින් කරපු දෙයක් කියා පැවසුවත්, ඒ කාටවත් ඒකාන්තයෙන්ම ස්පර්ශයෙන් තොරව විඳීමක් ඇතිවෙනවාය කියන කරුණ කවදාවත් සිදු නොවන දෙයක් …. (පෙ) …. කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක තමා විසිනුත් නොකරපු, අනුන් විසිනුත් නොකරපු, ඉබේ හටගත් දෙයක් කියා පැවසුවත්, ඒ කාටවත් ඒකාන්තයෙන්ම ස්පර්ශයෙන් තොරව විඳීමක් ඇතිවෙනවා කියන කරුණ කවදාවත් සිදු නොවන දෙයක්.

#### ඒකමිදාහං ආනන්‌ද, සමයං ඉධේව රාජගහේ විහරාමි වේළුවනේ කලන්‌දකනිවාපේ. අථ ඛ්‌වාහං ආනන්‌ද, පුබ්‌බණ්‌හසමයං නිවාසෙත්‌වා පත්‌තචීවරමාදාය රාජගහං පිණ්‌ඩාය පාවිසිං. තස්‌ස මය්‌හං ආනන්‌ද ඒතදහෝසි. අතිප්‌පගෝ ඛෝ තාව රාජගහේ පිණ්‌ඩාය චරිතුං. යන්නූනාහං යේන අඤ්‌ඤතිත්‌ථියානං පරිබ්‌බාජකානං ආරාමෝ තේනුපසංකමෙය්‍යන්‌ති.

#### අථ ඛ්‌වාහං ආනන්‌ද, යේන අඤ්‌ඤතිත්‌ථියානං පරිබ්‌බාජකානං ආරාමෝ තේනුපසංකමිං. උපසංකමිත්වා තේහි අඤ්‌ඤතිත්‌ථියේහි පරිබ්‌බාජකේහි සද්‌ධිං සම්‌මෝදිං. සම්මෝදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්‌වා ඒකමන්තං නිසීදිං, ඒකමන්තං නිසින්‌නං ඛෝ මං ආනන්‌ද, තේ අඤ්‌ඤතිත්‌ථියා පරිබ්‌බාජකා ඒතදවෝචුං.

පින්වත් ආනන්ද, එක කාලෙක මේ රජගහ නුවරම ලෙහෙනුන්ගේ අභය භූමිය වූ වේළුවනාරාමයේ මං හිටියේ. ඉතින් පින්වත් ආනන්ද, එදා උදේ වරුවේ මං සිවුරු පොරවාගෙන පා සිවුරු අරගෙන රජගහ නුවරට පිණ්ඩපාතේ වැඩියා. එතකොට පින්වත් ආනන්ද, මට මෙහෙම හිතුණා. ‘රජගහ නුවර පිණ්ඩපාතේ හැසිරෙන්න තාම වෙලාව වැඩියි. ඒ නිසා මං අන්‍යාගම්කාර තවුසන්ගේ වාසස්ථානයට යන්න ඕන කියලා. ඉතින් පින්වත් ආනන්ද, මං ඒ අන්‍යාගම්කාර තවුසන්ගේ වාසස්ථානයට ගියා. ගිහින් ඒ අන්‍යාගම්කාර තවුසන් සමඟ පිළිසඳර කතා බහේ යෙදුණා. ඊට පස්සේ එකත්පස්ව වාඩිවුණා. පින්වත් ආනන්ද, එකත්පස්ව වාඩිවුණ මට ඒ අන්‍යාගම්කාර තවුසෝ මෙහෙම කිව්වා.

#### සන්‌තාවුසෝ ගෝතම, ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා සයංකතං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. සන්‌ති පනාවුසෝ ගෝතම, ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා පරංකතං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. සන්‌තාවුසෝ ගෝතම, ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා සයංකතඤ්‌ච පරංකතඤ්‌ච දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. සන්‌ති පනාවුසෝ ගෝතම, ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. ඉධ නෝ ආයස්‌මා ගෝතමෝ කිංවාදී? කිමක්‌ඛායී? කථං බ්‍යාකරමානා ච මයං වුත්‌තවාදිනෝ චේව ආයස්‌මතෝ ගෝතමස්‌ස අස්‌සාම. න ච ආයස්‌මන්‌තං ගෝතමං අභූතේන අබ්‌භාචික්‌ඛෙය්‍යාම, ධම්‌මස්‌ස චානුධම්‌මං බ්‍යාකරෙය්‍යාම, න ච කෝචි සහධම්‌මිකෝ වාදානුපාතෝ ගාරය්‌හං ඨානං ආගච්‌ඡෙය්‍යා ති?

‘ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ගෞතමයන් වහන්ස, සමහර ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් කර්මය පිළිගන්නවා. ඔවුන් කියා සිටින්නේ දුක තමා විසින් කරපු දෙයක් බවයි. ඒ වගේම ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ගෞතමයන් වහන්ස, කර්මය පිළිගන්නා සමහර ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් කියා සිටින්නේ දුක අනුන් විසින් කරපු දෙයක් බවයි. ඒ වගේම ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ගෞතමයන් වහන්ස, කර්මය පිළිගන්නා සමහර ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් කියා සිටින්නේ දුක තමා විසිනුත් අනුන් විසිනුත් කරපු දෙයක් බවයි. ඒ වගේම ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ගෞතමයන් වහන්ස, කර්මය පිළිගන්නා සමහර ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් කියා සිටින්නේ දුක තමා විසිනුත් නොකරපු, අනුන් විසිනුත් නොකරපු ඉබේ හටගත් දෙයක් බවයි.

ඉතින් ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ගෞතමයන් වහන්ස, දුක පිළිබඳව ආයුෂ්මත් ගෞතමයන් වහන්සේ දරන්නේ මොන වගේ අදහසක්ද? පවසන්නේ මොන වගේ දෙයක්ද? ඔය කාරණය ගැන අපි මොන වගේ පිළිතුරක් දුන්නොත්ද ආයුෂ්මත් ගෞතමයන් වහන්සේ පැවසූ දෙයක් පැවසුවා වන්නේ? අනික අපි ආයුෂ්මත් ගෞතමයන් වහන්සේට අභූත චෝදනා නොකළා වන්නේ? ආයුෂ්මත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ ධර්මයට ගැලපෙන දෙයක් පැවසුවා වන්නේ? කරුණු සහිතව දහම් කරුණු ප්‍රකාශ වෙද්දී ගර්හාවට ලක් නොවන්නේ?

#### ඒවං වුත්‌තාහං ආනන්‌ද, තේ අඤ්‌ඤතිත්‌ථියේ පරිබ්‌බාජකේ ඒතදවෝචං. පටිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං ඛෝ ආවුසෝ දුක්‌ඛං වුත්‌තං මයා. කිං පටිච්‌ච? ඵස්‌සං පටිච්‌ච. ඉති වදං වුත්‌තවාදී චේව මේ අස්‌ස, න ච මං අභූතේන අබ්‌භාචික්‌ඛෙය්‍ය ධම්‌මස්‌ස චානුධම්‌මං බ්‍යාකරෙය්‍ය, න ච කෝචි සහධම්‌මිකෝ වාදානුපාතෝ ගාරය්‌හං ඨානං ආගච්‌ඡෙය්‍ය.

පින්වත් ආනන්ද, මං මේ විදිහට ප්‍රකාශ කරල ඒ අන්‍යාගම්කාර තවුසන්ට මෙන්න මෙහෙම පැහැදිලි කළා. එම්බා ආයුෂ්මත්වරුනි, මේ දුක වනාහී හේතුඵල දහමින් හටගත් දෙයක් බවයි මං පවසන්නේ. දුකේ හේතුව මොකක්ද? ස්පර්ශය හේතු කරගෙනයි දුක ඇතිවෙන්නේ. ඔය විදිහට පැවසුවොත් නම් මං පැවසූ දෙයක්ම පවසන කෙනෙක් වෙනවා. මට අභූත චෝදනාවක් කෙරෙන්නේ නෑ. මාගේ ධර්මයට එකඟ වූ දෙයක් පැවසුවා වෙනවා. කරුණු සහිතව දහම් කරුණු ප්‍රකාශ වෙද්දී ගර්හාවට ලක්වෙන්නේ නෑ.

#### තත්‍රා’වුසෝ යේ තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා සයංකතං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තදපි ඵස්‌සපච්‌චයා. ….(පෙ)….යේපි තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තදපි ඵස්‌සපච්‌චයා.

එම්බා ආයුෂ්මත්වරුනි, මේ කාරණයේදී කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක තමා විසින් කරපු දෙයක් කියා පැවසුවත්, ස්පර්ශය ප්‍රත්‍යයෙන්මයි ඒ දුකත් හටගන්නේ. …. (පෙ) …. කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක තමා විසිනුත් නොකරපු, අනුන් විසිනුත් නොකරපු, ඉබේ හටගත් දෙයක් කියා පැවසුවත්, ස්පර්ශය ප්‍රත්‍යයෙන්මයි ඒ දුකත් හටගන්නේ.

#### තත්‍රාවුසෝ යේ තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා සයංකතං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තේ වත අඤ්‌ඤත්‍ර ඵස්‌සා පටිසංවේදිස්‌සන්‌තීති නේතං ඨානං විජ්‌ජති. ….(පෙ)…. යේපි තේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කම්‌මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං දුක්‌ඛං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති, තේ වත අඤ්‌ඤත්‍ර ඵස්‌සා පටිසංවේදිස්‌සන්‌තීති නේතං ඨානං විජ්‌ජතී’ති.

එම්බා ආයුෂ්මත්වරුනි, මේ කාරණයේදී කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක තමා විසින් කරපු දෙයක් කියා පැවසුවත්, ඒ කාටවත් ඒකාන්තයෙන්ම ස්පර්ශයෙන් තොරව විඳීමක් ඇතිවෙනවා කියන කරුණ කවදාවත් සිදු නොවන දෙයක්. …. (පෙ) …. කර්මය පිළිගන්නා ඔය ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන්ගෙන් යමෙක් දුක තමා විසිනුත් නොකරපු, අනුන් විසිනුත් නොකරපු, ඉබේ හටගත් දෙයක් කියා පැවසුවත්, ඒ කාටවත් ඒකාන්තයෙන්ම ස්පර්ශයෙන් තොරව විඳීමක් ඇතිවෙනවා කියන කරුණ කවදාවත් සිදු නොවන දෙයක්.

#### අච්‌ඡරියං භන්තේ, අබ්‌භුතං භන්තේ. යත්‍ර හි නාම ඒතේන පදේන සබ්‌බෝ අත්‌ථෝ වුත්තෝ භවිස්‌සති. සියා නු ඛෝ භන්තේ ඒසේවත්‌ථෝ විත්ථාරේන වුච්‌චමානෝ ගම්‌භීරෝ චේව අස්‌ස, ගම්‌භීරාවභාසෝ චාති? තේනහානන්‌ද, තඤ්‌ඤේවෙත්‌ථ පටිභාතූති.

“ස්වාමීනී, ආශ්චර්යයි! ස්වාමීනී, පුදුම සහගතයි! (ස්පර්ශය නම් වූ) එකම දහම් පදයකින් සියලුම අර්ථ මතුකර දෙන්න පුළුවන්කම තියෙනවා. ස්වාමීනී, ඔය අර්ථයම විස්තර වශයෙන් පවසද්දී තව තවත් ගැඹුරට අර්ථ මතුවේවි නේද? ගැඹුරු වැටහීමක්ම ඇතිවේවි නේද?”

“එහෙම නම් පින්වත් ආනන්ද, ඔය කාරණය ඔබටම වැටහෙන්නට පුළුවනි.”

#### සචේ මං භන්තේ ඒවං පුච්‌ඡෙය්‍යුං, ජරාමරණං ආවුසෝ ආනන්‌ද, කින්නිදානං කිංසමුදයං කිඤ්ජාතිකං කිම්පභවන්‌ති? ඒවං පුට්ඨෝහං භන්තේ ඒවං බ්‍යාකරෙය්‍යං, ජරාමරණං ඛෝ ආවුසෝ ජාතිනිදානං, ජාතිසමුදයං, ජාතිජාතිකං, ජාතිප්පභවන්‌ති. ඒවං පුට්ඨෝහං භන්තේ, ඒවං බ්‍යාකරෙය්‍යං.

“ස්වාමීනී, ඉතින් යම් කෙනෙක් මගෙන් මේ විදිහට ඇසුවොත් ‘ආයුෂ්මත් ආනන්ද, ජරා මරණයෙන් මුල මොකක්ද? හටගැනීම මොකක්ද? උපත මොකක්ද? ප්‍රභවය මොකක්ද?’ කියලා, එතකොට ස්වාමීනී, ඔය ප්‍රශ්නයට මං මේ විදිහට උත්තර දෙනවා. ‘ප්‍රිය ආයුෂ්මත්නි, ජරා මරණයේ මුල වනාහී ඉපදීමයි. ඉපදීමෙනුයි හටගන්නේ. ඉපදීමෙනුයි උපදින්නේ. ඉපදීමෙනුයි ප්‍රභවය වන්නේ’ කියලා.

#### සචේ මං භන්තේ, ඒවං පුච්‌ඡෙය්‍යුං ජාති පනාවුසෝ ආනන්‌ද, කින්නිදානා කිංසමුදයා කිඤ්ජාතිකා කිම්පභවාති, ඒවං පුට්ඨෝහං භන්තේ ඒවං බ්‍යාකරෙය්‍යං. ජාති ඛෝ ආවුසෝ භවනිදානා, භවසමුදයා, භවජාතිකා, භවප්‌පභවාති. ඒවං පුට්ඨෝහං භන්තේ ඒවං බ්‍යාකරෙය්‍යං.

ස්වාමීනී, ඉදින් යම් කෙනෙක් මගෙන් මේ විදිහට ඇහුවොත්, ‘ආයුෂ්මත් ආනන්ද, ඉපදීමේ මුල මොකක්ද? හටගැනීම මොකක්ද? උපත මොකක්ද? ප්‍රභවය මොකක්ද?’ කියලා, එතකොට ස්වාමීනී, ඔය ප්‍රශ්නයට මං මේ විදිහට උත්තර දෙනවා. ‘ප්‍රිය ආයුෂ්මත්නි, ඉපදීමේ මුල වනාහී භවයයි. භවයෙනුයි හටගන්නේ. භවයෙනුයි උපදින්නේ. භවයෙනුයි ප්‍රභවය වන්නේ’ කියලා.

#### සචේ මං භන්තේ, ඒවං පුච්‌ඡෙය්‍යුං භවෝ පනාවුසෝ ආනන්‌ද. කින්නිදානෝ, කිංසමුදයෝ, කිඤ්ජාතිකෝ, කිම්පභවෝති, ඒවං පුට්ඨෝහං භන්තේ ඒවං බ්‍යාකරෙය්‍යං. භවෝ ඛෝ ආවුසෝ උපාදානනිදානෝ උපාදානසමුදයෝ උපාදානජාතිකෝ උපාදානප්‌පභවෝති. ඒවං පුට්ඨෝහං භන්තේ ඒවං බ්‍යාකරෙය්‍යං.

ස්වාමීනී, ඉදින් යම් කෙනෙක් මගෙන් මේ විදිහට ඇහුවොත්, ‘ආයුෂ්මත් ආනන්ද, භවයේ මුල මොකක්ද? හටගැනීම මොකක්ද? උපත මොකක්ද? ප්‍රභවය මොකක්ද?’ කියලා, එතකොට ස්වාමීනී, ඔය ප්‍රශ්නයට මං මේ විදිහට උත්තර දෙනවා. ‘ප්‍රිය ආයුෂ්මත්නි, භවයේ මුල වනාහී උපාදානයයි. උපාදානයෙනුයි හටගන්නේ. උපාදානයෙනුයි උපදින්නේ. උපාදානයෙනුයි ප්‍රභවය වන්නේ’ කියලා.

#### සචේ මං භන්තේ ඒවං පුච්‌ඡෙය්‍යුං. උපාදානං පනාවුසෝ ….(පෙ)…. තණ්‌හා පනාවුසෝ ….(පෙ)…. වේදනා පනාවුසෝ ….(පෙ)…. සචේ මං භන්තේ, ඒවං පුච්‌ඡෙය්‍යුං ඵස්සෝ පනාවුසෝ ආනන්‌ද, කින්නිදානෝ, කිංසමුදයෝ, කිඤ්ජාතිකෝ, කිම්පභවෝති, ඒවං පුට්ඨෝහං භන්තේ ඒවං බ්‍යාකරෙය්‍යං, ඵස්සෝ ඛෝ ආවුසෝ සළායතනනිදානෝ සළායතනසමුදයෝ සළායතනජාතිකෝ සළායතනපභවෝ.

ස්වාමීනී, ඉදින් යම් කෙනෙක් මගෙන් මේ විදිහට ඇහුවොත්, ‘ආයුෂ්මත් ආනන්ද, උපාදානයේ …. (පෙ) …. තණ්හාවේ …. (පෙ) …. විඳීමේ …. (පෙ) …. ස්වාමීනී, ඉදින් යම් කෙනෙක් මගෙන් මේ විදිහට ඇහුවොත්, ‘ආයුෂ්මත් ආනන්ද, ස්පර්ශයේ මුල මොකක්ද? හටගැනීම මොකක්ද? උපත මොකක්ද? ප්‍රභවය මොකක්ද?’ කියලා, එතකොට ස්වාමීනී, ඔය ප්‍රශ්නයට මං මේ විදිහට උත්තර දෙනවා. ‘ප්‍රිය ආයුෂ්මත්නි, ස්පර්ශයේ මුල වනාහී ආයතන හයයි. ආයතන හයෙනුයි හටගන්නේ. ආයතන හයෙනුයි උපදින්නේ. ආයතන හයෙනුයි ප්‍රභවය වන්නේ’ කියලා.

#### ඡන්‌නංත්වේව ආවුසෝ ඵස්‌සායතනානං අසේසවිරාගනිරෝධා ඵස්‌සනිරෝධෝ. ඵස්‌සනිරෝධා වේදනානිරෝධෝ. වේදනානිරෝධා තණ්‌හානිරෝධෝ. තණ්‌හානිරෝධා උපාදානනිරෝධෝ. උපාදානනිරෝධා භවනිරෝධෝ. භවනිරෝධා ජාතිනිරෝධෝ. ජාතිනිරෝධා ජරාමරණං සෝකපරිදේවදුක්‌ඛදෝමනස්‌සුපායාසා නිරුජ්‌ඣන්‌ති. ඒවමේතස්‌ස කේවලස්‌ස දුක්‌ඛක්‌ඛන්‌ධස්‌ස නිරෝධෝ හෝතී’ති. ඒවං පුට්ඨෝහං භන්තේ ඒවං බ්‍යාකරෙය්‍යන්‌ති.

ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, ස්පර්ශ ආයතන හය සහමුලින්ම නිරුද්ධ වීමෙන් ස්පර්ශය නිරුද්ධ වෙනවා. ස්පර්ශය නිරුද්ධ වීමෙන් විඳීම නිරුද්ධ වෙනවා. විඳීම නිරුද්ධ වීමෙන් තණ්හාව නිරුද්ධ වෙනවා. තණ්හාව නිරුද්ධ වීමෙන් උපාදාන නිරුද්ධ වෙනවා. උපාදාන නිරුද්ධ වීමෙන් භවය නිරුද්ධ වෙනවා. භවය නිරුද්ධ වීමෙන් ඉපදීම නිරුද්ධ වෙනවා. ඉපදීම නිරුද්ධ වීමෙන් ජරා මරණ, සෝක, වැළපීම්, කායික දුක්, මානසික දුක්, සුසුම් හෙළීම් නිරුද්ධ වෙනවා. ඔය ආකාරයට මේ මුළුමහත් දුක් රැසම නිරුද්ධ වෙලා යනවා. ස්වාමීනී, ඔය ප්‍රශ්නයට මං පිළිතුරු දෙන්නේ ඔය විදිහටයි.”

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

අඤ්ඤතිත්ථිය සූත්‍රය නිමා විය.

« » ⇡

ධර්මදානය උදෙසා පාලි සහ සිංහල අන්තර්ගතය උපුටා ගැනීම https://mahamevnawa.lk/sutta/sn2_1-3-4/ වෙබ් පිටුවෙනි.
Ver.1.40 - Last Updated On 26-SEP-2020 At 03:14 P.M