« »

# සංයුත්ත නිකාය

# නිදාන වග්ගෝ

## 1.1.4. විපස්සී සුත්තං

### 1.1.4. විපස්සී බුදු සමිඳුන් මුල් කොට වදාළ දෙසුම

#### සාවත්‌ථියං….

සැවැත් නුවරදී …………..

#### විපස්‌සිස්‌ස භික්ඛවේ භගවතෝ අරහතෝ සම්‌මාසම්‌බුද්‌ධස්‌ස පුබ්බේව සම්බෝධා අනභිසම්‌බුද්‌ධස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌සේව සතෝ ඒතදහෝසි. කිච්‌ඡං වතායං ලෝකෝ ආපන්නෝ ජායති ච ජීයති ච මීයති ච චවති ච උප්පජ්‌ජති ච. අථ ච පනිමස්‌ස දුක්‌ඛස්‌ස නිස්‌සරණං නප්‌පජානාති ජරාමරණස්‌ස. කුදස්‌සු නාම ඉමස්‌ස දුක්‌ඛස්‌ස නිස්‌සරණං පඤ්‌ඤායිස්‌සති ජරාමරණස්‌සා’ති?

“පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී නම් වූ භාග්‍යවත් අරහත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට සම්බුදු බව ලබන්නට පෙර සිටම සම්බුදු නොවී සිටියදීම, බෝසත්ව සිටියදීම (බෝධි මූලයේදී) මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘අහෝ! මේ ලෝක සත්වයා දුකටමයි වැටිලා ඉන්නේ. ඉපදෙනවා, මහළුවෙනවා, මැරෙනවා, චුත වෙනවා, ආයෙමත් උපදිනවා. එහෙම වෙලත් මේ ජරා මරණ දුකින් නිදහස් වෙන ආකාරය දන්නේ නෑ. කවරදාක නම් (ලෝක සත්වයා) මේ ජරා මරණ දුකෙන් නිදහස් වී යාමක් දැනගනීවිද?’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ සති ජරාමරණං හෝති? කිම්පච්‌චයා ජරාමරණන්‌ති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. ජාතියා ඛෝ සති ජරාමරණං හෝති. ජාතිපච්‌චයා ජරාමරණන්‌ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් තිබුණොත්ද ජරා මරණ ඇතිවෙන්නේ? කුමක් හේතු කරගෙනද ජරා මරණ ඇතිවෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘ඉපදීම තියෙන කොට තමයි ජරා මරණ ඇති වෙන්නේ. ඉපදීම හේතු කරගෙනයි ජරා මරණ ඇතිවෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ සති ජාති හෝති? කිම්පච්‌චයා ජාතීති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. භවේ ඛෝ සති ජාති හෝති. භවපච්‌චයා ජාතී ති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් තිබුණොත්ද ඉපදීම ඇතිවෙන්නේ? කුමක් හේතු කරගෙනද ඉපදෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘භවය තියෙන කොට තමයි ඉපදීම ඇතිවෙන්නේ. භවය හේතු කරගෙනයි ඉපදීම ඇතිවෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ සති භවෝ හෝති? කිම්පච්‌චයා භවෝති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. උපාදානේ ඛෝ සති භවෝ හෝති. උපාදානපච්‌චයා භවෝ’ ති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් තිබුණොත්ද භවය ඇතිවෙන්නේ? කුමක් හේතු කරගෙනද භවය ඇතිවෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘බැඳීම් (උපාදාන) තියෙන කොට තමයි භවය ඇතිවන්නේ. බැඳීම් හේතු කරගෙනයි භවය ඇතිවෙන්නේ.’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ සති උපාදානං හෝති? කිම්පච්‌චයා උපාදානන්‌ති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. තණ්‌හාය ඛෝ සති උපාදානං හෝති. තණ්‌හාපච්‌චයා උපාදානන්‌ති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් තිබුණොත්ද බැඳීම් ඇතිවෙන්නේ? කුමක් හේතු කරගෙනද බැඳීම් ඇතිවෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘තණ්හාව තියෙන කොට තමයි බැඳීම් ඇතිවන්නේ. තණ්හාව හේතු කරගෙනයි බැඳීම් ඇතිවෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ සති තණ්‌හා හෝති? කිම්පච්චයා තණ්‌හාති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. වේදනාය ඛෝ සති තණ්‌හා හෝති. වේදනාපච්‌චයා තණ්‌හාති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් තිබුණොත්ද තණ්හාව ඇතිවෙන්නේ? කුමක් හේතු කරගෙනද තණ්හාව ඇතිවෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘විඳීම් තියෙන කොට තමයි තණ්හාව ඇතිවන්නේ. විඳීම් හේතු කරගෙනයි තණ්හාව ඇතිවෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ සති වේදනා හෝති? කිම්පච්චයා වේදනාති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. ඵස්‌සේ ඛෝ සති වේදනා හෝති. ඵස්‌සපච්‌චයා වේදනාති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් තිබුණොත්ද විඳීම් ඇතිවෙන්නේ? කුමක් හේතු කරගෙනද විඳීම් ඇතිවෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘ස්පර්ශය තියෙන කොට තමයි විඳීම් ඇතිවන්නේ. ස්පර්ශය හේතු කරගෙනයි විඳීම් ඇතිවෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ සති ඵස්සෝ හෝති? කිම්පච්චයා ඵස්සෝති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. සළායතනේ ඛෝ සති ඵස්සෝ හෝති. සළායතනපච්‌චයා ඵස්සෝ ති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් තිබුණොත්ද ස්පර්ශය ඇතිවෙන්නේ? කුමක් හේතු කරගෙනද ස්පර්ශය ඇතිවෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘ආයතන හය තියෙන කොට තමයි ස්පර්ශය ඇතිවන්නේ. ආයතන හය හේතු කරගෙනයි ස්පර්ශය ඇතිවෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ සති සළායතනං හෝති? කිම්පච්චයා සළායතනන්‌ති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. නාමරූපේ ඛෝ සති සළායතනං හෝති. නාමරූපපච්‌චයා සළායතනන්‌ති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් තිබුණොත්ද ආයතන හය ඇතිවෙන්නේ? කුමක් හේතු කරගෙනද ආයතන හය ඇතිවෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘නාමරූප තියෙන කොට තමයි ආයතන හය ඇතිවන්නේ. නාමරූප හේතු කරගෙනයි ආයතන හය ඇතිවෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ සති නාමරූපං හෝති? කිම්පච්චයා නාමරූපන්ති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. විඤ්‌ඤාණේ ඛෝ සති නාමරූපං හෝති. විඤ්‌ඤාණපච්‌චයා නාමරූපන්‌ති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් තිබුණොත්ද නාමරූප ඇතිවෙන්නේ? කුමක් හේතු කරගෙනද නාමරූප ඇතිවෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘විඤ්ඤාණය තියෙන කොට තමයි නාමරූප ඇතිවන්නේ. විඤ්ඤාණය හේතු කරගෙනයි නාමරූප ඇතිවෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ සති විඤ්‌ඤාණං හෝති? කිම්පච්චයා විඤ්‌ඤාණන්‌ති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. සංඛාරේසු ඛෝ සති විඤ්‌ඤාණං හෝති. සංඛාරපච්‌චයා විඤ්‌ඤාණන්‌ති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් තිබුණොත්ද විඤ්ඤාණය ඇතිවෙන්නේ? කුමක් හේතු කරගෙනද විඤ්ඤාණය ඇතිවෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘සංස්කාර තියෙන කොට තමයි විඤ්ඤාණය ඇතිවන්නේ. සංස්කාර හේතු කරගෙනයි විඤ්ඤාණය ඇතිවෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ සති සංඛාරා හොන්‌ති? කිම්පච්චයා සංඛාරාති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. අවිජ්‌ජාය ඛෝ සති සංඛාරා හොන්‌ති. අවිජ්‌ජාපච්‌චයා සංඛාරාති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් තිබුණොත්ද සංස්කාර ඇතිවෙන්නේ? කුමක් හේතු කරගෙනද සංස්කාර ඇතිවෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘අවිද්‍යාව තියෙන කොට තමයි සංස්කාර ඇතිවන්නේ. අවිද්‍යාව හේතු කරගෙනයි සංස්කාර ඇතිවෙන්නේ’

#### ඉති හිදං අවිජ්‌ජාපච්‌චයා සංඛාරා සංඛාරපච්‌චයා විඤ්‌ඤාණං ….(පෙ)…. ඒවමේතස්‌ස කේවලස්‌ස දුක්‌ඛක්‌ඛන්‌ධස්‌ස සමුදයෝ හෝති. ‘සමුදයෝ සමුදයෝ’ති ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස පුබ්බේ අනනුස්‌සුතේසු ධම්මේසු චක්‌ඛුං උදපාදි. ඤාණං උදපාදි. පඤ්‌ඤා උදපාදි. විජ්‌ජා උදපාදි. ආලෝකෝ උදපාදි.

පින්වත් මහණෙනි, ඔය විදිහට අවිද්‍යාව හේතු කරගෙන සංස්කාර ඇතිවෙනවා. සංස්කාර හේතු කරගෙන විඤ්ඤාණය ඇතිවෙනවා. …. (පෙ) …. ඔන්න ඔය විදිහට තමයි මේ මුළු මහත් දුක් රැසම හටගන්නේ. පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට ‘හේතූන් නිසයි හටගන්නේ! හේතූන් නිසයි හටගන්නේ!’ කියල කවදාවත් අසා නැති මේ පටිච්චසමුප්පාද ධර්මය පිළිබඳව දහම් ඇස පහළ වුණා. නුවණ පහළ වුණා. ප්‍රඥාව පහළ වුණා. විද්‍යාව පහළ වුණා. ආලෝකය පහළ වුණා.

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ අසති ජරාමරණං න හෝති? කිස්‌ස නිරෝධා ජරාමරණනිරෝධෝති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. ජාතියා ඛෝ අසති ජරාමරණං න හෝති. ජාතිනිරෝධා ජරාමරණනිරෝධෝ’ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් නිරුද්ධ වුණොත්ද ජරා මරණ නිරුද්ධ වෙන්නේ? කුමක නිරෝධයෙන්ද ජරා මරණ නිරුද්ධ වෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘ඉපදීම නිරුද්ධ වෙන කොට තමයි ජරා මරණ නිරුද්ධ වෙන්නේ. ඉපදීම නිරුද්ධ වීමෙනුයි ජරා මරණ නිරුද්ධ වෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ අසති ජාති න හෝති? කිස්‌ස නිරෝධා ජාතිනිරෝධෝති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. භවේ ඛෝ අසති ජාති න හෝති. භවනිරෝධා ජාතිනිරෝධෝ ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් නිරුද්ධ වුණොත්ද ඉපදීම නිරුද්ධ වෙන්නේ? කුමක නිරෝධයෙන්ද ඉපදීම නිරුද්ධ වෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘භවය නිරුද්ධ වෙන කොට තමයි ඉපදීම නිරුද්ධ වෙන්නේ. භවය නිරුද්ධ වීමෙනුයි ඉපදීම නිරුද්ධ වෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ අසති භවෝ න හෝති? කිස්‌ස නිරෝධා භවනිරෝධෝති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. උපාදානේ ඛෝ අසති භවෝ න හෝති. උපාදානනිරෝධා භවනිරෝධෝ ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් නිරුද්ධ වුණොත්ද භවය නිරුද්ධ වෙන්නේ? කුමක නිරෝධයෙන්ද භවය නිරුද්ධ වෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘උපාදාන නිරුද්ධ වෙන කොට තමයි භවය නිරුද්ධ වන්නේ. උපාදාන නිරුද්ධ වීමෙනුයි භවය නිරුද්ධ වන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ අසති උපාදානං න හෝති? කිස්‌ස නිරෝධා උපාදානනිරෝධෝති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. තණ්‌හාය ඛෝ අසති උපාදානං න හෝති. තණ්‌හානිරෝධා උපාදානනිරෝධෝ ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් නිරුද්ධ වුණොත්ද උපාදාන නිරුද්ධ වෙන්නේ? කුමක නිරෝධයෙන්ද උපාදාන නිරුද්ධ වෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘තණ්හාව නිරුද්ධ වෙන කොට තමයි උපාදාන නිරුද්ධ වෙන්නේ. තණ්හාව නිරුද්ධ වීමෙනුයි උපාදාන නිරුද්ධ වෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ අසති තණ්‌හා න හෝති? කිස්‌ස නිරෝධා තණ්‌හානිරෝධෝති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. වේදනාය ඛෝ අසති තණ්‌හා න හෝති. වේදනානිරෝධා තණ්‌හානිරෝධෝ ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් නිරුද්ධ වුණොත්ද තණ්හාව නිරුද්ධ වෙන්නේ? කුමක නිරෝධයෙන්ද තණ්හාව නිරුද්ධ වෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘විඳීම නිරුද්ධ වෙන කොට තමයි තණ්හාව නිරුද්ධ වෙන්නේ. විඳීම නිරුද්ධ වීමෙනුයි තණ්හාව නිරුද්ධ වෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ අසති වේදනා න හෝති? කිස්‌ස නිරෝධා වේදනානිරෝධෝති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. ඵස්‌සේ ඛෝ අසති වේදනා න හෝති. ඵස්‌සනිරෝධා වේදනානිරෝධෝ ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් නිරුද්ධ වුණොත්ද විඳීම නිරුද්ධ වෙන්නේ? කුමක නිරෝධයෙන්ද විඳීම් නිරුද්ධ වෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘ස්පර්ශය නිරුද්ධ වෙන කොට තමයි විඳීම නිරුද්ධ වෙන්නේ. ස්පර්ශය නිරුද්ධ වීමෙනුයි විඳීම නිරුද්ධ වෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ අසති ඵස්සෝ න හෝති? කිස්‌ස නිරෝධා ඵස්‌සනිරෝධෝති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. සළායතනේ ඛෝ අසති ඵස්සෝ න හෝති. සළායතනනිරෝධා ඵස්‌සනිරෝධෝ ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් නිරුද්ධ වුණොත්ද ස්පර්ශය නිරුද්ධ වෙන්නේ? කුමක නිරෝධයෙන්ද ස්පර්ශය නිරුද්ධ වෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘ආයතන හය නිරුද්ධ වෙන කොට තමයි ස්පර්ශය නිරුද්ධ වෙන්නේ. ආයතන හය නිරුද්ධ වීමෙනුයි ස්පර්ශය නිරුද්ධ වෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ අසති සළායතනං න හෝති? කිස්‌ස නිරෝධා සළායතනනිරෝධෝති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. නාමරූපේ ඛෝ අසති සළායතනං න හෝති. නාමරූපනිරෝධා සළායතනනිරෝධෝ ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් නිරුද්ධ වුණොත්ද ආයතන හය නිරුද්ධ වෙන්නේ? කුමක නිරෝධයෙන්ද ආයතන හය නිරුද්ධ වෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘නාමරූප නිරුද්ධ වෙන කොට තමයි ආයතන හය නිරුද්ධ වෙන්නේ. නාමරූප නිරුද්ධ වීමෙනුයි ආයතන හය නිරුද්ධ වෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ අසති නාමරූපං න හෝති? කිස්‌ස නිරෝධා නාමරූපනිරෝධෝති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. විඤ්‌ඤාණේ ඛෝ අසති නාමරූපං න හෝති. විඤ්‌ඤාණනිරෝධා නාමරූපනිරෝධෝ ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් නිරුද්ධ වුණොත්ද නාමරූප නිරුද්ධ වෙන්නේ? කුමක නිරෝධයෙන්ද නාමරූප නිරුද්ධ වෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වෙන කොට තමයි නාමරූප නිරුද්ධ වෙන්නේ. විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වීමෙනුයි නාමරූප නිරුද්ධ වෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ අසති විඤ්‌ඤාණං න හෝති? කිස්‌ස නිරෝධා විඤ්‌ඤාණනිරෝධෝති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. සංඛාරේසු ඛෝ අසති විඤ්‌ඤාණං න හෝති. සංඛාරනිරෝධා විඤ්‌ඤාණනිරෝධෝ ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් නිරුද්ධ වුණොත්ද විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වෙන්නේ? කුමක නිරෝධයෙන්ද විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘සංස්කාර නිරුද්ධ වෙන කොට තමයි විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වෙන්නේ. සංස්කාර නිරුද්ධ වීමෙනුයි විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වෙන්නේ’

#### අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස ඒතදහෝසි. කිම්‌හි නු ඛෝ අසති සංඛාරා න හොන්‌ති? කිස්‌ස නිරෝධා සංඛාරනිරෝධෝති? අථ ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස යෝනිසෝ මනසිකාරා අහු පඤ්‌ඤාය අභිසමයෝ. අවිජ්‌ජාය ඛෝ අසති සංඛාරා න හොන්‌ති. අවිජ්‌ජානිරෝධා සංඛාරනිරෝධෝ ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘කුමක් නිරුද්ධ වුණොත්ද සංස්කාර නිරුද්ධ වෙන්නේ? කුමක නිරෝධයෙන්ද සංස්කාර නිරුද්ධ වෙන්නේ?’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ඉතා හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරද්දී මේ කරුණ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ වුණා. ‘අවිද්‍යාව නිරුද්ධ වෙන කොට තමයි සංස්කාර නිරුද්ධ වෙන්නේ. අවිද්‍යාව නිරුද්ධ වීමෙනුයි සංස්කාර නිරුද්ධ වෙන්නේ’

#### ඉති හිදං අවිජ්‌ජානිරෝධා සංඛාරනිරෝධෝ සංඛාරනිරෝධා විඤ්‌ඤාණනිරෝධෝ….(පෙ)…. ඒවමේතස්‌ස කේවලස්‌ස දුක්‌ඛක්‌ඛන්‌ධස්‌ස නිරෝධෝ හෝති. ‘නිරෝධෝ නිරෝධෝ’ති ඛෝ භික්ඛවේ විපස්‌සිස්‌ස බෝධිසත්‌තස්‌ස පුබ්බේ අනනුස්‌සුතේසු ධම්මේසු චක්‌ඛුං උදපාදි. ඤාණං උදපාදි. පඤ්‌ඤා උදපාදි. විජ්‌ජා උදපාදි. ආලෝකෝ උදපාදී’ති.

ඔය විදිහට අවිද්‍යාව සහමුළින්ම නැතිවෙලා නිරුද්ධ වීමෙන් සංස්කාර නිරුද්ධ වෙලා යනවා. සංස්කාර නිරුද්ධ වීමෙන් විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වෙලා යනවා. …. (පෙ) …. ඔය විදිහට තමයි මේ මුළු මහත් දුක් රැසම නිරුද්ධ වෙලා යන්නේ.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට විපස්සී බෝධිසත්වයන් වහන්සේට ‘හේතූන් නැතිවීමෙනුයි නිරුද්ධ වෙන්නේ! හේතූන් නැතිවීමෙනුයි නිරුද්ධ වෙන්නේ!’ කියල කවදාවත් අසා නැති මේ පටිච්චසමුප්පාද ධර්මය පිළිබඳව දහම් ඇස පහළ වුණා. නුවණ පහළ වුණා. ප්‍රඥාව පහළ වුණා. විද්‍යාව පහළ වුණා. ආලෝකය පහළ වුණා.

#### (සත්‌තන්‌නම්‌පි බුද්‌ධානං ඒවං විත්ථාරේතබ්‌බෝ).

(සත් බුදුරජාණන් වහන්සේලා ගැනම වදාළ දෙසුම් මේ අයුරින් තේරුම් ගත යුතුය.)

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

විපස්සී සූත්‍රය නිමා විය.

« » ⇡

ධර්මදානය උදෙසා පාලි සහ සිංහල අන්තර්ගතය උපුටා ගැනීම https://mahamevnawa.lk/sutta/sn2_1-1-4/ වෙබ් පිටුවෙනි.
Ver.1.40 - Last Updated On 26-SEP-2020 At 03:14 P.M