« »

# මජ්ඣිම නිකාය

# මූල පණ්ණාසකෝ

## 1.4.8. මහා තණ්හාසංඛය සුත්තං

### 1.4.8. තණ්හාව ගෙවා දැමීම ගැන වදාළ විස්තරාත්මක දෙසුම

#### 1. ඒවං මේ සුතං: ඒකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජේතවනේ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමේ. තේන ඛෝ පන සමයේන සාතිස්ස නාම භික්ඛුනෝ කේවට්ටපුත්තස්ස ඒවරූපං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං හෝති: තථාහං භගවතා ධම්මං දේසිතං ආජානාමි යථා තදේවිදං විඤ්ඤාණං සන්ධාවති සංසරති, අනඤ්ඤන්ති.

මා හට අසන්නට ලැබුනේ මේ විදිහටයි. ඒ දවස්වල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටියේ සැවැත් නුවර ජේතවනය නම් වූ අනේපිඬු සිටුතුමාගේ ආරාමයේ. ඒ දවස්වල ම කේවට්ටපුත්‍ර සාති කියන භික්ෂුවට මේ විදිහේ පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටියක් ඇතිවෙලා තිබුනා. ‘භවයෙන් භවයට සැරිසරා යන්නෙ එක ම විඤ්ඤාණයක් මිස වෙන දෙයක් නොවෙයි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ විදිහට වදාළ ධර්මය මම දන්නවා’ කියලා.

#### 2. අස්සෝසුං ඛෝ සම්බහුලා භික්ඛූ: සාතිස්ස කිර නාම භික්ඛුනෝ කේවට්ටපුත්තස්ස ඒවරූපං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං: “තථාහං භගවතා ධම්මං දේසිතං ආජානාමි යථා තදේවිදං විඤ්ඤාණං සන්ධාවති සංසරති, අනඤ්ඤන්ති.” අථ ඛෝ තේ භික්ඛූ යේන සාති භික්ඛු කේවට්ටපුත්තෝ තේනුපසංකමිංසු. උපසංකමිත්වා සාතිං භික්ඛුං කේවට්ටපුත්තං ඒතදවෝචුං: “සච්චං කිර තේ ආවුසෝ සාති ඒවරූපං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං: තථාහං භගවතා ධම්මං දේසිතං ආජානාමි යථා තදේවිදං විඤ්ඤාණං සන්ධාවති සංසරති, අනඤ්ඤන්ති.” “ඒවං බ්‍යා ඛෝ අහං ආවුසෝ භගවතා ධම්මං දේසිතං ආජානාමි යථා තදේවිදං විඤ්ඤාණං සන්ධාවති සංසරති, අනඤ්ඤන්ති.”

ඉතින් බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලාට මේ කතාව ආරංචි වුනා. කේවට්ට පුත්‍ර සාති කියන භික්ෂුවට මේ විදිහේ පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටියක් ඇති වෙලා තියෙනවා කියල. ‘භවයෙන් භවයට සැරිසරා යන්නෙ එක ම විඤ්ඤාණයක් මිස වෙන දෙයක් නොවෙයි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔය විදිහට දේශනා කරපු ධර්මය මම දන්නවා’ කියලා. එතකොට ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුව ලඟට ගියා. ගිහින් කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුවගෙන් මෙහෙම ඇහුවා.

“ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාති, ඔබ තුළ මෙවැනි පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටියක් ඇති වෙලා තියෙනවා කියන්නෙ ඇත්තක් ද? ‘භවයෙන් භවයට සැරිසරා යන්නෙ එකම විඤ්ඤාණයක් මිස වෙන දෙයක් නොවෙයි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ විදිහට වදාළ ධර්මය මම දන්නවා’ කියල?”

“ඔව්. ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, භවයෙන් භවයට සැරිසරා යන්නෙ එක ම විඤ්ඤාණයක් මිස වෙන දෙයක් නොවෙයි කියල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ විදිහට වදාළ ධර්මය මම දන්නවා.”

#### 3. අථ ඛෝ තේ භික්ඛූ සාතිං භික්ඛුං කේවට්ටපුත්තං ඒතස්මා පාපකා දිට්ඨිගතා විවේචේතුකාමා සමනුයුඤ්ජන්ති සමනුගාහන්ති සමනුභාසන්ති: මා ඒවං ආවුසෝ සාති අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි. නහි සාධු භගවතෝ අබ්භක්ඛානං නහි භගවා ඒවං වදෙය්‍ය. අනේකපරියායේන හාවුසෝ සාති පටිච්චසමුප්පන්නං විඤ්ඤාණං වුත්තං භගවතා අඤ්ඤත්‍ර පච්චයා නත්ථි විඤ්ඤාණස්ස සම්භවෝති. ඒවම්පි ඛෝ සාති භික්ඛු කේවට්ටපුත්තෝ තේහි භික්ඛූහි සමනුයුඤ්ජියමානෝ සමනුගාහියමානෝ සමනුභාසියමානෝ තදේව පාපකං දිට්ඨිගතං ථාමසා පරාමස්ස අභිනිවිස්ස වෝහරති: ඒවං බ්‍යා ඛෝ අහං ආවුසෝ භගවතා ධම්මං දේසිතං ආජානාමි යථා තදේවිදං විඤ්ඤාණං සන්ධාවති සංසරති, අනඤ්ඤන්ති. යතෝ ඛෝ තේ භික්ඛූ නාසක්ඛිංසු සාතිං භික්ඛුං කේවට්ටපුත්තං ඒතස්මා පාපකා දිට්ඨිගතා විවේචේතුං, අථ යේන භගවා තේනුපසංකමිංසු. උපසංකමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා ඒකමන්තං නිසීදිංසු. ඒකමන්තං නිසින්නා ඛෝ තේ භික්ඛූ භගවන්තං ඒතදවෝචුං:

ඊට පස්සේ ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුවව ඒ පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටියෙන් නිදහස් කරන්න හිතාගෙන ප්‍රශ්න කළා. ප්‍රශ්න කර කර දහම් කරුණු කියා දුන්නා. මෙහෙමත් කිව්වා.

“ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, ඔය විදිහට කියන්න එපා! ඔය විදිහට කියල භාග්‍යවතුන් වහන්සේට අභූතයෙන් චෝදනා කරන්න එපා! භාග්‍යවතුන් වහන්සේට අභූතයෙන් චෝදනා කිරීම හොඳ දෙයක් නම් නෙවෙයි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කවදාවත් ඔහොම වදාරන්නෙ නෑ. ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාති, (ඇයි මතක නැද්ද?) භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නොයෙක් ආකාරයෙන් විඤ්ඤාණය ගැන වදාළේ ‘විඤ්ඤාණය පටිච්චසමුප්පන්නයි (පටිච්චසමුප්පාදය තුළ හටගත්ත එකක්.) කියල නෙ. හේතූන්ගෙන් තොරව විඤ්ඤාණයේ හටගැනීමක් නෑ කියල නෙ’”

ඔය විදිහට කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුවට ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා කරුණු විමස විමසා පැහැදිලි කරල කියද්දිත්, ඔහු ඒ පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය ම තදින් අල්ලගෙන, ඒකට ම බැඳිල ආයෙත් ඒක ම කියනවා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මතුන් වහන්ස, එහෙම කිව්වට, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔය විදිහට වදාළ ධර්මය මම නෙව දන්නෙ. භවයෙන් භවයට ගමන් කරන්නෙ එක ම විඤ්ඤාණයක් මිස වෙන මොකවත් නෑ.”

ඉතින් කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුව ඒ පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටියෙන් ගලව ගන්න ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලාට බැරිවුනා. එතකොට ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ළඟට ගියා. ගිහින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වන්දනා කළා. පැත්තකින් වාඩිවුනා. වාඩිවෙලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙහෙම කිව්වා.

#### 4. සාතිස්ස නාම භන්තේ භික්ඛුනෝ කේවට්ටපුත්තස්ස ඒවරූපං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං: ‘තථාහං භගවතා ධම්මං දේසිතං ආජානාමි යථා තදේවිදං විඤ්ඤාණං සන්ධාවති සංසරති, අනඤ්ඤන්ති.’ අස්සුම්හ ඛෝ මයං භන්තේ: සාතිස්ස කිර නාම භික්ඛුනෝ කේවට්ටපුත්තස්ස ඒවරූපං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං: තථාහං භගවතා ධම්මං දේසිතං ආජානාමි යථා තදේවිදං විඤ්ඤාණං සන්ධාවති සංසරති, අනඤ්ඤන්ති. අථ ඛෝ මයං භන්තේ යේන සාති භික්ඛු කේවට්ටපුත්තෝ තේනුපසංකමිම්හ. උපසංකමිත්වා සාතිං භික්ඛුං කේවට්ටපුත්තං ඒතදවෝචුම්හ: සච්චං කිර තේ ආවුසෝ සාති ඒවරූපං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං: තථාහං භගවතා ධම්මං දේසිතං ආජානාමි තදේවිදං විඤ්ඤාණං සන්ධාවති සංසරති, අනඤ්ඤන්ති. ඒවං වුත්තේ භන්තේ සාති භික්ඛු කේවට්ටපුත්තෝ අම්හේ ඒතදවෝච: ඒවං බ්‍යා ඛෝ අහං ආවුසෝ භගවතා ධම්මං දේසිතං ආජානාමි යථා තදේවිදං විඤ්ඤාණං සන්ධාවති සංසරති, අනඤ්ඤන්ති. අථ ඛෝ මයං භන්තේ සාතිං භික්ඛුං කේවට්ටපුත්තං ඒතස්මා පාපකා දිට්ඨිගතා විවේචේතුකාමා සමනුයුඤ්ජිම්හ සමනුගාහිම්හ සමනුභාසිම්හ: මා ඒවං ආවුසෝ සාති අවච. මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි. න හි සාධු භගවතෝ අබ්භක්ඛානං. න හි භගවා ඒවං වදෙය්‍ය. අනේකපරියායේන හාවුසෝ සාති පටිච්චසමුප්පන්නං විඤ්ඤාණං වුත්තං භගවතා, අඤ්ඤත්‍ර පච්චයා නත්ථි විඤ්ඤාණස්ස සම්භවෝති. ඒවම්පි ඛෝ භන්තේ සාති භික්ඛු කේවට්ටපුත්තෝ අම්හේහි සමනුයුඤ්ජියමානෝ සමනුගාහියමානෝ සමනුභාසියමානෝ තදේව පාපකං දිට්ඨිගතං ථාමසා පරාමස්ස අභිනිවිස්ස වෝහරති: “ඒවං බ්‍යා ඛෝ අහං ආවුසෝ භගවතා ධම්මං දේසිතං ආජානාමි යථා තදේවිදං විඤ්ඤාණං සන්ධාවති සංසරති, අනඤ්ඤන්ති.” යතෝ ඛෝ මයං භන්තේ නාසක්ඛිම්හ සාතිං භික්ඛුං කේවට්ටපුත්තං ඒතස්මා පාපකා දිට්ඨිගතා විවේචේතුං, අථ මයං ඒතමත්ථං භගවතෝ ආරෝචේමාති.

“ස්වාමීනී, කේවට්ටපුත්‍ර සාති කියන භික්ෂුවට මේ විදිහේ පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටියක් ඇති වෙලා තියෙනවා. ‘භවයෙන් භවයට සැරිසරා යන්නෙ එකම විඤ්ඤාණයක් මිස වෙන දෙයක් නොවෙයි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ විදිහට දේශනා කරපු ධර්මයක් තමයි මම දන්නෙ’ කියල. ඉතින් ස්වාමීනී, අපටත් ඕක ආරංචි වුනා. කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුවට ඔය විදිහේ මිථ්‍යා දෘෂ්ටියක් ඇති වෙලා තියෙනවා කියල. ඒ තමයි ‘භවයෙන් භවයට ගමන් කරන්නෙ එක ම විඤ්ඤාණයක් මිස වෙන මොනව වත් නොවෙයි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔය විදිහට දේශනා කරපු ධර්මයක් තමයි මම දන්නෙ’ කියල.

ඉතින් ස්වාමීනී, අපි කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුව ළඟට ගිහින් කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුවගෙන් මෙහෙම ඇහුවා. ‘ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාති, ඔබ තුළ මෙවැනි පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටියක් ඇතිවෙලා තියෙනවා කියන්නෙ ඇත්තක් ද? ‘භවයෙන් භවයට සැරිසරා යන්නෙ එකම විඤ්ඤාණයක් මිස වෙන දෙයක් නොවෙයි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔය විදිහට වදාළ ධර්මයක් තමයි මම දන්නෙ’ කියල.

ස්වාමීනී, අපි එහෙම ඇහුවා ම, කේවට්ට පුත්‍ර සාති භික්ෂුව අපට මෙහෙම කිව්වා නෙව. ‘ඔව්. ප්‍රිිය ආයුෂ්මතුනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔය විදිහට වදාළ ධර්මයක් තමයි මම දන්නෙ. මේ භවයෙන් භවයට ගමන් කරන්නෙ එක ම විඤ්ඤාණයක් මිස වෙන දෙයක් නොවෙයි’ කියලා.

එතකොට ස්වාමීනී අපි කේවට්ට පුත්‍ර සාති භික්ෂුවව ඔය පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටියෙන් ගලවගන්න හිතාගෙන නොයෙක් ආකාරයෙන් කරුණු කිව්වා. පැහැදිලි කළා. ‘හා…… හා…… ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාති, ඔහොම කියන්න එපා! භාග්‍යවතුන් වහන්සේට අභූතයෙන් චෝදනා කරන්න එපා! භාග්‍යවතුන් වහන්සේට අභූතයෙන් චෝදනා කිරීම හොඳ දෙයක් නම් නොවෙයි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කවදාවත් ඔහොම වදාරන්නෙ නෑ. ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාති, (ඇයි මතක නැද්ද?) භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නොයෙක් ආකාරයෙන් විඤ්ඤාණය ගැන වදාළේ ‘විඤ්ඤාණය පටිච්චසමුප්පන්නයි කියල නෙ. හේතූන්ගෙන් තොරව විඤ්ඤාණය හටගන්නෙ නැහැ කියල නෙ’ ඉතින් ස්වාමීනී, ඔය විදිහට අපි නොයෙක් ආකාරයෙන් කරුණු කියද්දිත්, කරුණු පැහැදිලි කරද්දිත්, කේවට්ට පුත්‍ර සාති භික්ෂුව ඒ පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය ම අල්ලගෙන, ඒකට ම කැරකි කැරකි එනවා. ‘ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, ඔහොම කිව්වට, ඔය විදිහට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ ධර්මය මං නෙව දන්නෙ. භවයෙන් භවයට ගමන් කරන්නෙ එක ම විඤ්ඤාණයක් මිස වෙන මොකවත් නොවෙයි.’ ඉතින් ස්වාමීනි, කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුවව ඒ පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටියෙන් ගලවගන්න අපට බැරි වුනා. ඉතින් අපි හිතුවා මේ කාරණාව භාග්‍යවතුන් වහන්සේට දැනුම් දෙන්න ඕන කියලා.”

#### 5. අථ ඛෝ භගවා අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආමන්තේසි: ඒහි ත්වං භික්ඛු මම වචනේන සාතිං භික්ඛුං කේවට්ටපුත්තං ආමන්තේසි: ‘සත්ථා තං ආවුසෝ සාති ආමන්තේතී’ති. ඒවං භන්තේති ඛෝ සෝ භික්ඛු භගවතෝ පටිස්සුත්වා යේන සාති භික්ඛු කේවට්ටපුත්තෝ තේනුපසංකමි. උපසංකමිත්වා සාතිං භික්ඛුං කේවට්ටපුත්තං ඒතදවෝච: ‘සත්ථා තං ආවුසෝ සාති ආමන්තේතී’ති. ඒවමාවුසෝති ඛෝ සාති භික්ඛු කේවට්ටපුත්තෝ තස්ස භික්ඛුනෝ පටිස්සුත්වා යේන භගවා තේනුපසංකමි. උපසංකමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා ඒකමන්තං නිසීදි. ඒකමන්තං නිසින්නං ඛෝ සාතිං භික්ඛුං කේවට්ටපුත්තං භගවා ඒතදවෝච: සච්චං කිර තේ සාති ඒවරූපං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං: තථාහං භගවතා ධම්මං දේසිතං ආජානාමි යථා තදේවිදං විඤ්ඤාණං සන්ධාවති සංසරති, අනඤ්ඤන්ති. “ඒවං බ්‍යා ඛෝ අහං භන්තේ භගවතා ධම්මං දේසිතං ආජානාමි යථා තදේවිදං විඤ්ඤාණං සන්ධාවති සංසරති, අනඤ්ඤන්ති.”

ඒ වෙලාවෙ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එක්තරා භික්ෂුවක් ඇමතුවා. “පින්වත් භික්ෂුව, මෙහෙ එන්න. මගේ වචනයෙන් කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුව අමතන්න. ‘ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, අන්න ශාස්තෘන් වහන්සේ ඔබට කතා කරනවා’ කියල” “එහෙමයි, ස්වාමීනී” කියල ඒ භික්ෂුව භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිතුරු දීල කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුව වෙත ගියා. ගිහින් කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුවට මෙහෙම කිව්වා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, අන්න ශාස්තෘන් වහන්සේ ඔබට කතා කරනවා” “හොඳයි ආයුෂ්මතුනි” කියල කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුව ඒ භික්ෂුවට පිළිතුරු දීල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ළඟට ගියා. ගිහින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වන්දනා කළා. පැත්තකින් වාඩිවුනා. ඊට පස්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කේවට්ට පුත්‍ර සාති භික්ෂුවගෙන් මෙහෙම ඇහුවා.

“ඈ! සාති, ඔබ තුළ මෙන්න මේ වගේ පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටියක් ඇතිවුනා කියන්නෙ ඇත්තක් ද? ‘මේ විදිහට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කරපු ධර්මය මම දන්නවා. භවයෙන් භවයට සැරිසරා යන්නෙ එකම විඤ්ඤාණයක් මිස වෙන දෙයක් නොවෙයි’ කියල?”

“ඒක ඇත්ත ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔය විදිහට වදාළ ධර්මයක් තමයි මම දන්නෙ. භවයෙන් භවයට සැරිසරා යන්නෙ එකම විඤ්ඤාණයක් මිස වෙන දෙයක් නොවෙයි’ කියල.”

#### 6. කතමං තං සාති විඤ්ඤාණන්ති?

“ඈ…. ! සාති මොකක්ද ඒ විඤ්ඤාණය?”

#### “ය්වායං භන්තේ වදෝ වේදෙය්‍යෝ තත්‍ර තත්‍ර කල්‍යාණපාපකානං කම්මානං විපාකං පටිසංවේදේතී”ති.

“ඉතින් ස්වාමීනී, මේ අපි කතා බස් කරන්නෙ. සැප දුක් විඳින්නෙ. ඒ ඒ ජීවිතවල පින් පව් විපාක විඳින්නෙ. අන්න ඒක තමයි විඤ්ඤාණය.”

#### කස්ස නු ඛෝ නාම ත්වං මෝඝපුරිස මයා ඒවං ධම්මං දේසිතං ආජානාසි? නනු මයා මෝඝපුරිස අනේකපරියායේන පටිච්චසමුප්පන්නං විඤ්ඤාණං වුත්තං අඤ්ඤත්‍ර පච්චයා නත්ථි විඤ්ඤාණස්ස සම්භවෝති. අථ ච පන ත්වං මෝඝපුරිස අත්තනා දුග්ගහිතේන අම්හේ චේව අබ්භාචික්ඛසි, අත්තානඤ්ච ඛණසි, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවසි. තං හි තේ මෝඝපුරිස භවිස්සති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායාති.

“හිස් මනුස්සයො, ඔය විදිහේ ධර්මයක් මං කාට නම් කියා දුන්නා කියල ද දන්නෙ? හිස් මනුස්සයො, මං නොයෙක් ආකාරයෙන් කියා දීල තියෙන්නෙ විඤ්ඤාණය පටිච්චසමුප්පන්නයි කියල නේද? හේතූන්ගෙන් තොරව විඤ්ඤාණය හටගන්නෙ නෑ කියල නේ ද? හිස් මනුස්සයො, ඉස්සෙල්ල ම තමන් වැරදි දෘෂ්ටියක් අරගන්නවා. ඊට පස්සෙ අපටත් අභූතයෙන් චෝදනා කරනවා. තමන්ගේ ගුණත් හාරල දානවා. ගොඩාක් පව්ත් රැස් කරගන්නවා. හිස් මනුස්සයො, ඔය වැඩේ නම් ඔබට බොහෝ කලක් දුක් පීඩා පිණිස ම පවතීවි.”

#### 7. අථ ඛෝ භගවා භික්ඛූ ආමන්තේසි: තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවේ, අපි නායං සාති භික්ඛු කේවට්ටපුත්තෝ උස්මීකතෝපි ඉමස්මිං ධම්මවිනයේති. “කිං හි සියා භන්තේ, නෝ හේතං භන්තේ”ති. ඒවං වුත්තේ සාති භික්ඛු කේවට්ටපුත්තෝ තුණ්හීභූතෝ මංකුභූතෝ පත්තක්ඛන්ධෝ අධෝමුඛෝ පජ්ඣායන්තෝ අප්පටිභානෝ නිසීදි. අථ ඛෝ භගවා සාතිං භික්ඛුං කේවට්ටපුත්තං තුණ්හීභූතං මංකුභූතං පත්තක්ඛන්ධං අධෝමුඛං පජ්ඣායන්තං අප්පටිභානං විදිත්වා සාතිං භික්ඛුං කේවට්ටපුත්තං ඒතදවෝච: “පඤ්ඤායිස්සසි ඛෝ ත්වං මෝඝපුරිස ඒතේන සකේන පාපකේන දිට්ඨිගතේන. ඉධාහං භික්ඛූ පටිපුච්ඡිස්සාමී”ති.

ඊට පස්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්ෂුසංඝයා ඇමතුවා. “පින්වත් මහණෙනි, ඔබලා මොකක්ද මේ ගැන හිතන්නෙ? මේ කේවට්ට පුත්‍ර සාති භික්ෂුව බුද්ධ සාසනේ උණුසුමවත් වැදිල තියෙන කෙනෙක් ද?”

“අනේ ස්වාමීනී, කොහොම ලබන්න ද? ස්වාමීනී, එහෙම නෑ ම යි.” එතකොට කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුව නිහඬ වුනා. හැකිලුනා. කඳ පාත් කරගත්තා. මූණ යටට හරෝගත්තා. මොකවත් හිතාගන්න බැරුව, වැටහීම් රහිතව වාඩිවෙලා හිටියා. නිහඬ වෙලා, ඇකිලිලා, කඳ පාත්කරගෙන, මූණ යටට හරෝගෙන, මොකවත් හිතාගන්න බැරුව, වැටහීම් රහිතව ඉන්න කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුව දිහා බලල, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙහෙම ඇහුවා.

“හිස් මනුස්සයො, ඔය විදිහේ පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටියක් අල්ලගත්තෙ ප්‍රසිද්ධ වෙන්න හිතාගෙන නේද? හොඳයි, මම මේ ගැන භික්ෂූන් ගෙන් අහන්නම්” කියල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්ෂුසංඝයා ඇමතුවා.

#### 8. අථ ඛෝ භගවා භික්ඛූ ආමන්තේසි: තුම්හේපි මේ භික්ඛවේ ඒවං ධම්මං දේසිතං ආජානාථ යථායං සාති භික්ඛු කේවට්ටපුත්තෝ අත්තනා දුග්ගහිතේන අම්හේ චේව අබ්භාචික්ඛති, අත්තානඤ්ච ඛණති, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවතීති. “නෝ හේතං භන්තේ, අනේකපරියායේන හි නෝ භන්තේ පටිච්චසමුප්පන්නං විඤ්ඤාණං වුත්තං භගවතා, අඤ්ඤත්‍ර පච්චයා නත්ථි විඤ්ඤාණස්ස සම්භවෝ”ති. සාධු භික්ඛවේ, සාධු ඛෝ මේ තුම්හේ භික්ඛවේ ඒවං ධම්මං දේසිතං ආජානාථ. අනේකපරියායේන හි වෝ භික්ඛවේ පටිච්චසමුප්පන්නං විඤ්ඤාණං වුත්තං මයා, අඤ්ඤත්‍ර පච්චයා නත්ථි විඤ්ඤාණස්ස සම්භවෝති. අථ ච පනායං සාති භික්ඛු කේවට්ටපුත්තෝ අත්තනා දුග්ගහිතේන අම්හේ චේව අබ්භාචික්ඛති, අත්තානඤ්ච ඛණති, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවති. තං හි තස්ස මෝඝපුරිසස්ස භවිස්සති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය.

#### (සාතිකණ්ඩං.)

“පින්වත් මහණෙනි, දැන් මේ කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුව වැරදි දෘෂ්ටියක් අල්ලගෙන අපටත් අභූතයෙන් චෝදනා කරනවා. තමන්ගේ ගුණත් හාරල දානවා. බොහෝ පව්ත් රැස් කරගන්නවා. ඔය විදිහේ ධර්මයක් මං ඔබට දේශනා කරල තියෙන බව දන්නවාද?”

“නෑ ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අපට නොයෙක් ආකාරයෙන් වදාළේ ‘විඤ්ඤාණය පටිච්ච සමුප්පන්නයි කියලා. හේතූන්ගෙන් තොරව විඤ්ඤාණය හටගන්නෙ නෑ’ කියලා.”

“සාදු! සාදු! පින්වත් මහණෙනි. පින්වත් මහණෙනි, ඔබ මා විසින් දේශනා කළ ධර්මය ඔය විදිහට දැනගෙන ඉන්න එක හොඳයි. මං නොයෙක් ආකාරයෙන් ඔබට කියල තියෙන්නෙ ‘විඤ්ඤාණය පටිච්ච සමුප්පන්නයි කියලා. හේතුවකින් තොරව විඤ්ඤාණය හටගන්නෙ නෑ’ කියලා. මං එහෙම කියලා තියෙද්දි මේ කේවට්ට පුත්‍ර සාති භික්ෂුව වැරදි දෘෂ්ටියක් අල්ලගෙන අපටත් චෝදනා කරනවා. තමන්ගේ ගුණත් නසා ගන්නවා. බොහෝ පව්ත් රැස් කරගන්නවා. ඔය හිස් මනුස්සයාට ඔය වැඩේ බොහෝ කාලයක් දුක් පීඩා විඳින්න සිද්ධ වෙන එකක්.

#### 9. යඤ්ඤදේව භික්ඛවේ පච්චයං පටිච්ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං තේන තේනේව සංඛං ගච්ඡති: චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපේ ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං, චක්ඛුවිඤ්ඤාණන්තේව සංඛං ගච්ඡති. සෝතඤ්ච පටිච්ච සද්දේ ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං, සෝතවිඤ්ඤාණන්තේව සංඛං ගච්ඡති. ඝානඤ්ච පටිච්ච ගන්ධේ ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං, ඝානවිඤ්ඤාණන්තේව සංඛං ගච්ඡති. ජිව්හඤ්ච පටිච්ච රසේ ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං, ජිව්හාවිඤ්ඤාණන්තේව සංඛං ගච්ඡති. කායඤ්ච පටිච්ච ඵොට්ඨබ්බේ ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං, කායවිඤ්ඤාණන්තේව සංඛං ගච්ඡති. මනඤ්ච පටිච්ච ධම්මේ ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං, මනෝවිඤ්ඤාණන්තේව සංඛං ගච්ඡති.

පින්වත් මහණෙනි, යම් දෙයක උපකාරයෙන් විඤ්ඤාණයක් ඇති වෙනවා නම්, ඒ නමින් ම යි විඤ්ඤාණය හඳුන්වන්නෙ. ඇසත් රූපත් නිසා විඤ්ඤාණයක් හටගන්නවා. ඒක හඳුන්වන්නෙ චක්ඛු විඤ්ඤාණය කියලයි. කනත් ශබ්දත් නිසා විඤ්ඤාණයක් හටගන්නවා. ඒක හඳුන්වන්නෙ සෝත විඤ්ඤාණය කියලයි. නාසයත් ගඳ සුවඳත් නිසා විඤ්ඤාණයක් හටගන්නවා. ඒක හඳුන්වන්නෙ ඝාන විඤ්ඤාණය කියලයි. දිවත් රසයත් නිසා විඤ්ඤාණයක් හටගන්නවා. ඒක හඳුන්වන්නේ ජිව්හා විඤ්ඤාණය කියලයි. කයත් පහසත් නිසා විඤ්ඤාණයක් හටගන්නවා. ඒක හඳුන්වන්නේ කාය විඤ්ඤාණය කියලයි. මනසත් අරමුණුත් නිසා විඤ්ඤාණයක් හටගන්නවා. ඒක හඳුන්වන්නෙ මනෝ විඤ්ඤාණය කියලයි.

#### සෙය්‍යථාපි භික්ඛවේ යඤ්ඤදේව පච්චයං පටිච්ච අග්ගි ජලති, තේන තේනේව සංඛං ගච්ඡති: කට්ඨඤ්ච පටිච්ච අග්ගි ජලති, කට්ඨග්ගිතේව සංඛං ගච්ඡති. සකලිකඤ්ච පටිච්ච අග්ගි ජලති, සකලිකග්ගිතේව සංඛං ගච්ඡති. තිණඤ්ච පටිච්ච අග්ගි ජලති, තිණග්ගිතේව සංඛං ගච්ඡති. ගෝමයඤ්ච පටිච්ච අග්ගි ජලති, ගෝමයග්ගිතේව සංඛං ගච්ඡති. ථුසඤ්ච පටිච්ච අග්ගි ජලති, ථුසග්ගිතේව සංඛං ගච්ඡති. සංකාරඤ්ච පටිච්ච අග්ගි ජලති, සංකාරග්ගිතේව සංඛං ගච්ඡති. ඒවමේව ඛෝ භික්ඛවේ යඤ්ඤදේව පච්චයං පටිච්ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං තේන තේනේව සංඛං ගච්ඡති: චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපේ ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං, චක්ඛුවිඤ්ඤාණන්තේව සංඛං ගච්ඡති. සෝතඤ්ච පටිච්ච සද්දේ ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං, සෝතවිඤ්ඤාණන්තේව සංඛං ගච්ඡති. ඝානඤ්ච පටිච්ච ගන්ධේ ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං, ඝාණවිඤ්ඤාණන්තේව සංඛං ගච්ඡති. ජිව්හඤ්ච පටිච්ච රසේ ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං, ජිව්හාවිඤ්ඤාණන්තේව සංඛං ගච්ඡති. කායඤ්ච පටිච්ච ඵොට්ඨබ්බේ ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං, කායවිඤ්ඤාණන්තේව සංඛං ගච්ඡති. මනඤ්ච පටිච්ච ධම්මේ ච උප්පජ්ජති විඤ්ඤාණං, මනෝවිඤ්ඤාණන්තේව සංඛං ගච්ඡති.

පින්වත් මහණෙනි, ඕක මෙන්න මේ වගේ දෙයක්. ගින්නක් ඇවිලෙන්නෙ යම් දෙයක් උපකාරයෙන් නම්, ඇවිලෙන්න උපකාර වෙච්ච දේ නමින් ඒ ගින්න හඳුන්වනවා. දර නිසා නම් ගින්න ඇවිලෙන්නෙ, ඒකට දර ගින්න කියනවා. ලී කෑලි නිසා නම් ගින්න ඇවිලෙන්නෙ, ඒකට ලී ගින්න කියනවා. තණකොළ නිසා නම් ගින්න ඇවිලෙන්නෙ, ඒකට තණ ගින්න කියනවා. ගොම නිසා නම් ගින්න ඇවිලෙන්නෙ, ඒකට ගොම ගින්න කියනවා. දහයියා නිසා නම් ගින්න ඇවිලෙන්නෙ, ඒකට දහයියා ගින්න කියනවා. රොඩු නිසා නම් ගින්න ඇවිලෙන්නෙ, ඒකට රොඩු ගින්න කියනවා.

පින්වත් මහණෙනි, විඤ්ඤාණය ගැන කියන්න තියෙන්නෙත් ඔච්චර තමයි. විඤ්ඤාණය හටගන්න යම් දෙයක් උපකාර වෙනවා නම්, ඒ නමින් තමයි විඤ්ඤාණය හඳුන්වන්නෙ. ඇසත් රූපත් නිසා විඤ්ඤාණයක් හටගන්නව. ඒක හඳුන්වන්නෙ ඇසේ (චක්ඛු) විඤ්ඤාණය කියලයි. කනත් ශබ්දත් නිසා විඤ්ඤාණයක් හටගන්නවා. ඒක හඳුන්වන්නෙ කනේ (සෝත) විඤ්ඤාණය කියලයි. නාසයත් ගඳ සුවඳත් නිසා විඤ්ඤාණයක් හටගන්නවා. ඒක හඳුන්වන්නෙ නාසයේ (ඝාන) විඤ්ඤාණය කියලයි. දිවත් රසයත් නිසා විඤ්ඤාණයක් හටගන්නවා. ඒක හඳුන්වන්නෙ දිවේ (ජිව්හා) විඤ්ඤාණය කියලයි. කයත් පහසත් නිසා විඤ්ඤාණයක් හටගන්නවා. ඒක හඳුන්වන්නේ කයේ (කාය) විඤ්ඤාණය කියලයි. මනසත් අරමුණුත් නිසා විඤ්ඤාණයක් හටගන්නවා. ඒක හඳුන්වන්නෙ මනසේ (මනෝ) විඤ්ඤාණය කියලයි.

#### 10. භූතමිදන්ති භික්ඛවේ පස්සථාති? ඒවං භන්තේ. තදාහාරසම්භවන්ති භික්ඛවේ පස්සථාති? ඒවං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, මේ ජීවිතය යනු සකස් වෙච්ච දෙයක් බව දකිනවාද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනි”

“පින්වත් මහණෙනි, මේ ජීවිතය හටගන්නෙ ආහාරවලින් බව දකිනවාද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනී”

#### තදාහාරනිරෝධා යං භූතං තං නිරෝධධම්මන්ති භික්ඛවේ පස්සථාති? ඒවං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, ආහාර නිරුද්ධ වීමෙන් ඒ සකස් වෙච්ච ජීවිතය නිරුද්ධ වන ස්වභාවයෙන් යුක්ත බව දකිනවාද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනි”

#### 11. භූතමිදං නොස්සූති භික්ඛවේ, කංඛාතෝ උප්පජ්ජති විචිකිච්ඡා’ති? ඒවං භන්තේ. තදාහාරසම්භවං නොස්සූති භික්ඛවේ කංඛාතෝ උප්පජ්ජති විචිකිච්ඡාති? ඒවං භන්තේ. තදාහාරනිරෝධා යං භූතං තං නිරෝධධම්මං නොස්සූති භික්ඛවේ කංඛාතෝ උප්පජ්ජති විචිකිච්ඡාති? ඒවං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, මේ ජීවිතය සකස් වෙච්ච දෙයක් ද? නැද්ද? කියල සැක කරන කොට උපදින්නෙ විචිකිච්ඡාව නේද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනී”

“පින්වත් මහණෙනි, මේ ජීවිතය හටගන්නෙ ආහාර වලින්ද? නැද්ද? කියල සැක කරන කොට උපදින්නෙ විචිකිච්ඡාව නේද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනී”

“පින්වත් මහණෙනි, ආහාර නිරුද්ධ වීමෙන් ඒ සකස් වෙච්ච ජීවිතය නිරුද්ධ වන ස්වභාවයෙන් යුක්තයිද? නැද්ද? කියල සැක කරන කොට උපදින්නෙ විචිකිච්ඡාව නේද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනී.”

#### 12. භූතමිදන්ති භික්ඛවේ යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සතෝ යා විචිකිච්ඡා සා පහීයතීති? ඒවං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, මේ ජීවිතය සකස් වෙච්ච දෙයක් කියල දියුණු කරපු ප්‍රඥාවෙන් යථාර්ථය දකින කොට, ඒ ගැන තියෙන විචිකිච්ඡාවත් නැති වෙලා යනවා නේද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනි”

#### තදාහාරසම්භවන්ති භික්ඛවේ යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සතෝ යා විචිකිච්ඡා සා පහීයතීති? ඒවං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, මේ ජීවිතය සකස් වෙන්නෙ ආහාර වලින් ය කියල දියුණු කරපු ප්‍රඥාවෙන් යථාර්ථය දකින කොට, ඒ ගැන තියෙන විචිකිච්ඡාවත් නැති වෙලා යනවා නේද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනී”

#### තදාහාරනිරෝධා යං භූතං තං නිරෝධධම්මන්ති භික්ඛවේ යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සතෝ යා විචිකිච්ඡා සා පහීයතීති? ඒවං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, ඒ ආහාර නිරුද්ධ වීමෙන් ඒ සකස් වෙච්ච ජීවිතය නිරුද්ධ වෙලා යන ස්වභාවයෙන් යුක්තයි කියල, දියුණු කරපු ප්‍රඥාවෙන් යථාර්ථය දකින කොට ඒ ගැන තිබුණු විචිකිච්ඡාවත් නැති වෙලා යනවා නේද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනී”

#### 13. භූතමිදන්ති භික්ඛවේ ඉතිපි වෝ එත්ථ නිබ්බිචිකිච්ඡාති? ඒවං භන්තේ. තදාහාරසම්භවන්ති භික්ඛවේ ඉතිපි වෝ එත්ථ නිබ්බිචිකිච්ඡාති? ඒවං භන්තේ. තදාහාරනිරෝධා යං භූතං තං නිරෝධධම්මන්ති භික්ඛවේ ඉතිපි වෝ එත්ථ නිබ්බිචිකිච්ඡාති? ඒවං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, මේ ජීවිතය සකස් වෙච්ච දෙයක් කියල, ඒ ගැන ඔබ ඉන්නෙ විචිකිච්ඡාවක් නැතුවද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනී”

“පින්වත් මහණෙනි, ඒ ජීවිතය සකස් වෙන්නෙ ආහාර වලින් ය කියල, ඔය විදිහට ඔබ ඒ ගැන විචිකිච්ඡාවක් නැතුවද ඉන්නෙ?” “එහෙම යි, ස්වාමීනී”

“පින්වත් මහණෙනි, ඒ ආහාර නිරුද්ධ වීමෙන්, ඒ සකස් වෙච්ච ජීවිතය නිරුද්ධ වෙලා යන ස්වභාවයෙන් යුක්තයි කියල, ඒ ගැන ඔබ ඉන්නෙ විචිකිච්ඡාවක් නැතුවද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනී”

#### 14. භූතමිදන්ති භික්ඛවේ යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨන්ති? ඒවං භන්තේ. තදාහාරසම්භවන්ති භික්ඛවේ යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨන්ති? ඒවං භන්තේ. තදාහාරනිරෝධා යං භූතං තං නිරෝධධම්මන්ති භික්ඛවේ යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨන්ති? ඒවං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, මේ ජීවිතය සකස් වෙච්ච දෙයක් බව දියුණු කරපු ප්‍රඥාවෙන් යථාර්ථය මනාකොට දැක්ක ද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනී”

“පින්වත් මහණෙනි, මේ ජීවිතය හටගන්නෙ ආහාර වලින් බව දියුණු කරපු ප්‍රඥාවෙන් යථාර්ථය මනාකොට දැක්ක ද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනී”

“පින්වත් මහණෙනි, ආහාර නිරුද්ධ වීමෙන් ඒ සකස් වෙච්ච ජීවිතය නිරුද්ධ වන ස්වභාවයෙන් යුක්ත බව දියුණු කරපු ප්‍රඥාවෙන් යථාර්ථය මනාකොට දැක්ක ද?” “එහෙම යි, ස්වාමීනී”

#### 15. ඉමඤ්චේ තුම්හේ භික්ඛවේ දිට්ඨිං ඒවං පරිසුද්ධං ඒවං පරියෝදාතං අල්ලීයේථ කේලායේථ ධනායේථ මමායේථ, අපි නු තුම්හේ භික්ඛවේ කුල්ලූපමං ධම්මං දේසිතං ආජානෙය්‍යාථ නිත්ථරණත්ථාය නෝ ගහණත්ථායාති? නෝ හේතං භන්තේ. ඉමඤ්චේ තුම්හේ භික්ඛවේ දිට්ඨිං ඒවං පරිසුද්ධං ඒවං පරියෝදාතං න අල්ලීයේථ න කේලායේථ න ධනායේථ න මමායේථ, අපි නු මේ තුම්හේ භික්ඛවේ කුල්ලූපමං ධම්මං දේසිතං ආජානෙය්‍යාථ නිත්ථරණත්ථාය නෝ ගහණත්ථායාති? ඒවං භන්තේ.

“ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, ඔච්චර පැහැදිලි, ඔච්චර පිරිසිදු ඔබේ ඔය සම්මා දිට්ඨියට පවා ඔබ ඇලුනොත්, සෙල්ලමට ගත්තොත්, ධනයක් කරගත්තොත්, මගේ ය කියල අල්ලගත්තොත්, පින්වත් මහණෙනි, මං ඔබට පහුරක් උපමා කොට කියා දුන්න මේ ධර්මය ඔබ අවබෝධ කරගනීවි ද? ග්‍රහණය කරගන්නෙ නැතුව, එතෙර වෙන්න කියා දීපු මේ ධර්මය ඔබ අවබෝධ කර ගනීවි ද?” “නෑ. ස්වාමීනි. අවබෝධ කරගන්නෙ නෑ.”

“එහෙනම් පින්වත් මහණෙනි, ඔච්චර පැහැදිලි, ඔච්චර පිරිසිදු සම්මා දිට්ඨියට පවා ඇලෙන්නෙ නැත්නම්, ඔබ ඒක සෙල්ලමට ගන්නෙ නැත්නම්, ඔබ ඒක ධනයක් කරගන්නෙ නැත්නම්, මගේ ය කියල ගන්නෙ නැත්නම්, පින්වත් මහණෙනි, අන්න එතකොට නේද මං ඔබට පහුරක් උපමා කොට කියා දීපු ධර්මය අවබෝධ වෙන්නෙ? අන්න එතකොට නේද ග්‍රහණය කරගන්නෙ නැතුව, එතෙර වෙන්න කියා දීපු ධර්මය අවබෝධ වෙන්නෙ?” “එහෙම යි ස්වාමීනි.”

#### 16. චත්තාරෝමේ භික්ඛවේ ආහාරා භූතානං වා සත්තානං ඨිතියා සම්භවේසීනං වා අනුග්ගහාය. කතමේ චත්තාරෝ? කබලිංකාරෝ ආහාරෝ ඕළාරිකෝ වා සුඛුමෝ වා, ඵස්සෝ දුතියෝ, මනෝසඤ්චේතනා තතියා, විඤ්ඤාණං චතුත්ථං.

“පින්වත් මහණෙනි, ආහාර වර්ග හතරක් තියෙනවා. ඒ ආහාර වර්ග හතර ම සකස් වෙච්ච සත්වයන් ගේ පැවැත්මට ත්, සකස් වෙන සත්වයන්ට අනුග්‍රහ පිණිසත් උපකාරී වෙනවා. මොනවද ඒ ආහාර වර්ග හතර? ගොරෝසු හෝ සියුම් හෝ කබලිංකාර ආහාරය පළමුවැන්නයි. දෙවෙනි ආහාරය ස්පර්ශයයි. තුන්වෙනි ආහාරය මනෝ සංචේතනාවයි. හතරවෙනි ආහාරය විඤ්ඤාණයයි.

#### 17. ඉමේ ච භික්ඛවේ චත්තාරෝ ආහාරා කින්නිදානා කිංසමුදයා කිඤ්ජාතිකා කිම්පභවා?

පින්වත් මහණෙනි, මේ ආහාර හතර පවතින්නේ කුමක් මුල් කර ගෙනද? කුමක් හේතු කරගෙනද? කුමක් උපත කරගෙනද? කුමක් ප්‍රභව කරගෙනද?

#### ඉමේ චත්තාරෝ ආහාරා තණ්හානිදානා තණ්හාසමුදයා තණ්හාජාතිකා තණ්හාපභවා.

මේ ආහාර හතර පවතින්නේ තණ්හාව මුල් කරගෙනයි. තණ්හාව හේතු කරගෙනයි. තණ්හාව උපත කරගෙනයි. තණ්හාව ප්‍රභව කරගෙනයි.

#### 18. තණ්හා චායං භික්ඛවේ කිං නිදානා කිංසමුදයා කිඤ්ජාතිකා කිම්පභවා? තණ්හා වේදනානිදානා වේදනාසමුදයා වේදනාජාතිකා වේදනාපභවා.

පින්වත් මහණෙනි, මේ තණ්හාව පවතින්නේ කුමක් මුල් කරගෙනද? කුමක් හේතු කරගෙනද? කුමක් උපත කරගෙනද? කුමක් ප්‍රභව කරගෙනද? මේ තණ්හාව පවතින්නේ විඳීම මුල් කරගෙනයි. විඳීම හේතු කරගෙනයි. විඳීම උපත කරගෙනයි. විඳීම ප්‍රභව කරගෙනයි.

#### 19. වේදනා චායං භික්ඛවේ කිං නිදානා කිංසමුදයා කිං ජාතිකා කිං පභවා? වේදනා ඵස්සනිදානා ඵස්සසමුදයා ඵස්සජාතිකා ඵස්සපභවා.

පින්වත් මහණෙනි, මේ විඳීම පවතින්නේ කුමක් මුල් කරගෙනද? කුමක් හේතු කරගෙනද? කුමක් උපත කරගෙනද? කුමක් ප්‍රභව කරගෙනද? මේ විඳීම පවතින්නේ ස්පර්ශය මුල් කරගෙනයි. ස්පර්ශය හේතු කරගෙනයි. ස්පර්ශය උපත කරගෙනයි. ස්පර්ශය ප්‍රභව කරගෙනයි.

#### 20. ඵස්සෝ චායං භික්ඛවේ කිං නිදානා කිංසමුදයෝ කිං ජාතිකෝ කිං පභවෝ? ඵස්සෝ සළායතනනිදානෝ සළායතනසමුදයෝ සළායතනජාතිකෝ සළායතනප්පභවෝ.

පින්වත් මහණෙනි, මේ ස්පර්ශය පවතින්නේ කුමක් මුල් කරගෙනද? කුමක් හේතු කරගෙනද? කුමක් උපත කරගෙනද? කුමක් ප්‍රභව කරගෙනද? මේ ස්පර්ශය පවතින්නේ ආයතන හය මුල් කරගෙනයි. ආයතන හය හේතු කරගෙනයි. ආයතන හය උපත කරගෙනයි. ආයතන හය ප්‍රභව කරගෙනයි.

#### 21. සළායතනඤ්චිදං භික්ඛවේ කිං නිදානං කිංසමුදයං කිං ජාතිකං කිං පභවං? සළායතනං නාමරූපනිදානං නාමරූපසමුදයං නාමරූපජාතිකං නාමරූපප්පභවං.

පින්වත් මහණෙනි, මේ ආයතන හය පවතින්නේ කුමක් මුල් කරගෙන ද? කුමක් හේතු කරගෙන ද? කුමක් උපත කරගෙන ද? කුමක් ප්‍රභව කරගෙන ද? මේ ආයතන හය පවතින්නේ නාමරූප මුල් කරගෙනයි. නාමරූප හේතු කරගෙනයි. නාමරූප උපත කරගෙනයි. නාමරූප ප්‍රභව කරගෙනයි.

#### 22. නාමරූපඤ්චිදං භික්ඛවේ කිං නිදානං කිංසමුදයං කිං ජාතිකං කිං පභවං? නාමරූපං විඤ්ඤාණනිදානං විඤ්ඤාණසමුදයං විඤ්ඤාණජාතිකං විඤ්ඤාණප්පභවං.

පින්වත් මහණෙනි, මේ නාමරූප පවතින්නේ කුමක් මුල් කරගෙන ද? කුමක් හේතු කරගෙන ද? කුමක් උපත කරගෙන ද? කුමක් ප්‍රභව කරගෙන ද? මේ නාමරූප පවතින්නේ විඤ්ඤාණය මුල් කරගෙනයි. විඤ්ඤාණය හේතු කරගෙනයි. විඤ්ඤාණය උපත කරගෙනයි. විඤ්ඤාණය ප්‍රභව කරගෙනයි.

#### 23. විඤ්ඤාණඤ්චිදං භික්ඛවේ කිං නිදානං කිංසමුදයං කිං ජාතිකං කිං පභවං? විඤ්ඤාණං සංඛාරනිදානං සංඛාරසමුදයං සංඛාරජාතිකං සංඛාරප්පභවං.

පින්වත් මහණෙනි, මේ විඤ්ඤාණය පවතින්නේ කුමක් මුල් කරගෙන ද? කුමක් හේතු කරගෙන ද? කුමක් උපත කරගෙන ද? කුමක් ප්‍රභව කරගෙන ද? මේ විඤ්ඤාණය පවතින්නේ සංස්කාර මුල් කරගෙනයි. සංස්කාර හේතු කරගෙනයි. සංස්කාර උපත කරගෙනයි. සංස්කාර ප්‍රභව කරගෙනයි.

#### 24. සංඛාරා චිමේ භික්ඛවේ කිං නිදානා කිංසමුදයා කිං ජාතිකා කිං පභවා? සංඛාරා අවිජ්ජානිදානා අවිජ්ජාසමුදයා අවිජ්ජාජාතිකා අවිජ්ජාපභවා.

පින්වත් මහණෙනි, මේ සංස්කාර පවතින්නේ කුමක් මුල් කරගෙන ද? කුමක් හේතු කරගෙන ද? කුමක් උපත කරගෙන ද? කුමක් ප්‍රභව කරගෙන ද? මේ සංස්කාර පවතින්නේ අවිද්‍යාව මුල් කරගෙනයි. අවිද්‍යාව හේතු කර ගෙනයි. අවිද්‍යාව උපත කරගෙනයි. අවිද්‍යාව ප්‍රභව කරගෙනයි.

#### 25. ඉති ඛෝ භික්ඛවේ අවිජ්ජාපච්චයා සංඛාරා, සංඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං, නාමරූපපච්චයා සළායතනං, සළායතනපච්චයා ඵස්සෝ, ඵස්සපච්චයා වේදනා, වේදනාපච්චයා තණ්හා, තණ්හාපච්චයා උපාදානං, උපාදානපච්චයා භවෝ, භවපච්චයා ජාති, ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සෝකපරිදේවදුක්ඛදෝමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. ඒවමේතස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයෝ හෝති.

පින්වත් මහණෙනි, ඔන්න ඔය විදිහට අවිද්‍යාව හේතු කරගෙන සංස්කාර ඇතිවෙනවා. සංස්කාර හේතු කරගෙන විඤ්ඤාණය ඇතිවෙනවා. විඤ්ඤාණය නිසා නාමරූප ඇතිවෙනවා. නාමරූප නිසා ආයතන හය ඇතිවෙනවා. ආයතන හය නිසා ස්පර්ශය ඇතිවෙනවා. ස්පර්ශය නිසා විඳීම ඇතිවෙනවා. විඳීම නිසා තණ්හාව ඇතිවෙනවා. තණ්හාව නිසා බැඳීම ඇතිවෙනවා. බැඳීම නිසා භවය ඇතිවෙනවා. භවය නිසා ඉපදීම ඇතිවෙනවා. උපත නිසා ජරා මරණ, සෝක, වැළපීම්, දුක්, දොම්නස්, සුසුම් හෙලීම් හටගන්නවා. ඔන්න ඔය විදිහටයි මේ මුළු මහත් දුක ම හටගන්නෙ.

(1)

#### 26. ජාතිපච්චයා ජරාමරණන්ති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. ජාතිපච්චයා නු ඛෝ භික්ඛවේ ජරාමරණං නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? ජාතිපච්චයා භන්තේ ජරාමරණං. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: ජාතිපච්චයා ජරාමරණන්ති.

‘ඉපදීම නිසා ජරා මරණ ඇතිවෙනවා’ කියල ඔන්න මං දැන් ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, ඉපදීම නිසා ද ජරා මරණ හටගන්නෙ? වෙන විදිහකින් ද? ඔබ ඒ ගැන කොහොම ද හිතන්නෙ?” “ස්වාමීනී, ඉපදීම නිසයි ජරා මරණ ඇතිවෙන්නේ. අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. ඉපදීම නිසා ජරා මරණ ඇතිවෙනවා කියලා.”

(2)

#### 27. භවපච්චයා ජාතීති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. භවපච්චයා නු ඛෝ භික්ඛවේ ජාති නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? භවපච්චයා භන්තේ ජාති. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: භවපච්චයා ජාතීති.

‘භවය නිසා ඉපදීම ඇතිවෙනවා’ කියල මං දැන් ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, භවය නිසා ද ඉපදීම ඇති වෙන්නෙ? වෙන විදිහකින් ද? ඔබට ඒ ගැන කොහොම ද හිතන්නෙ?” “ස්වාමීනී, භවය නිසයි ඉපදීම ඇතිවෙන්නේ. අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. භවය නිසා ඉපදීම ඇතිවෙනවා කියලා.

(3)

#### 28. උපාදානපච්චයා භවෝති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. උපාදානපච්චයා නු ඛෝ භික්ඛවේ භවෝ නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? උපාදානපච්චයා භන්තේ භවෝ ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: උපාදානපච්චයා භවෝති.

‘බැඳීම (උපාදාන) නිසා භවය ඇතිවෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, උපාදාන නිසා ද භවය හටගන්නෙ? වෙන විදිහකින් ද? ඒ ගැන ඔබට හිතෙන්නෙ කොහොම ද?” “ස්වාමීනි, උපාදාන නිසයි භවය ඇතිවෙන්නේ. අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. උපාදාන නිසා භවය ඇති වෙනවා කියල.

(4)

#### 29. තණ්හාපච්චයා උපාදානන්ති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. තණ්හාපච්චයා නු ඛෝ භික්ඛවේ උපාදානං නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? තණ්හාපච්චයා භන්තේ උපාදානං. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: තණ්හාපච්චයා උපාදානන්ති.

“‘තණ්හාව නිසා උපාදාන ඇතිවෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, තණ්හාව නිසා ද උපාදාන ඇතිවෙන්නෙ? වෙන විදිහකින් ද? ඒ ගැන ඔබ කොහොම ද හිතන්නෙ?” “ස්වාමීනි, තණ්හාව නිසයි උපාදාන ඇතිවෙන්නේ. අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. තණ්හාව නිසා උපාදාන ඇතිවෙනවා කියල.”

(5)

#### 30. වේදනාපච්චයාතණ්හාති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. වේදනාපච්චයා නු ඛෝ භික්ඛවේ තණ්හා නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? වේදනාපච්චයා භන්තේ තණ්හා. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: වේදනාපච්චයා තණ්හාති.

‘විඳීම නිසා තණ්හාව ඇති වෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, වේදනාව නිසා ද තණ්හාව ඇතිවෙන්නෙ? නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඔබට ඒ ගැන කොහොම ද හිතන්නෙ?” “ස්වාමීනි, විඳීම නිසයි තණ්හාව ඇතිවෙන්නේ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. විඳීම නිසා තණ්හාව ඇතිවෙනවා කියල.”

(6)

#### 31. ඵස්සපච්චයා වේදනාති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. ඵස්සපච්චයා නු ඛෝ භික්ඛවේ වේදනා නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? ඵස්සපච්චයා භන්තේ වේදනා. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: ඵස්සපච්චයා වේදනාති.

‘ස්පර්ශය නිසා විඳීම ඇතිවෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, ස්පර්ශය නිසා ද විඳීම ඇතිවෙන්නෙ? නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඒ ගැන ඔබට කොහොම ද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනී, ස්පර්ශය නිසයි විඳීම ඇතිවෙන්නේ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. ස්පර්ශය නිසා විඳීම ඇතිවෙනවා කියල.”

(7)

#### 32. සළායතනපච්චයා ඵස්සෝති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. සළායතනපච්චයා නු ඛෝ භික්ඛවේ ඵස්සෝ නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? සළායතනපච්චයා භන්තේ ඵස්සෝ. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: සළායතනපච්චයා ඵස්සෝති.

‘ආයතන හය නිසා ස්පර්ශය ඇතිවෙනවා’ කියල මං දැන් ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, ආයතන හය නිසා ද ස්පර්ශය හටගන්නෙ? නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඒ ගැන ඔබට කොහොම ද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනි, ආයතන හය නිසයි ස්පර්ශය ඇතිවෙන්නේ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. ආයතන හය නිසා ස්පර්ශය ඇතිවෙනවා කියල.”

(8)

#### 33. නාමරූපපච්චයා සළායතනන්ති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. නාමරූපපච්චයා නු ඛෝ භික්ඛවේ සළායතනං නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? නාමරූපපච්චයා භන්තේ සළායතනං. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: නාමරූපපච්චයා සළායතනන්ති.

‘නාමරූප නිසා ආයතන හය ඇතිවෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, නාමරූප නිසා ද ආයතන හය හටගන්නෙ? නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඒ ගැන ඔබට කොහොම ද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනි, නාමරූප නිසයි ආයතන හය ඇතිවෙන්නේ. අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. නාමරූප නිසා ආයතන හය ඇතිවෙනවා කියල.”

(9)

#### 34. විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපන්ති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. විඤ්ඤාණපච්චයා නු ඛෝ භික්ඛවේ නාමරූපං නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? විඤ්ඤාණපච්චයා භන්තේ නාමරූපං. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපන්ති.

‘විඤ්ඤාණය නිසා නාමරූප ඇතිවෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, විඤ්ඤාණය නිසා ද නාමරූප හැදෙන්නෙ? නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඔබට ඒ ගැන කොහොම ද හිතන්නෙ?” “ස්වාමීනි, විඤ්ඤාණය නිසයි නාමරූප ඇතිවෙන්නේ. අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. විඤ්ඤාණය නිසා නාමරූප ඇතිවෙනවා කියල.”

(10)

#### 35. සංඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණන්ති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. සංඛාරපච්චයා නු ඛෝ භික්ඛවේ විඤ්ඤාණං නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? සංඛාරපච්චයා භන්තේ විඤ්ඤාණං. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: සංඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණන්ති.

‘සංස්කාර නිසා විඤ්ඤාණය හැදෙනවා කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, සංස්කාර නිසා ද විඤ්ඤාණය හැදෙන්නෙ? වෙන විදිහකින් ද? ඔබට ඒ ගැන කොහොම ද හිතන්නෙ?” “ස්වාමීනි, සංස්කාර නිසයි විඤ්ඤාණය ඇතිවෙන්නේ. අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. සංස්කාර නිසා විඤ්ඤාණය ඇතිවෙනවා කියල.”

(11)

#### 36. අවිජ්ජාපච්චයා සංඛාරාති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. අවිජ්ජාපච්චයා නු ඛෝ භික්ඛවේ සංඛාරා නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? අවිජ්ජාපච්චයා භන්තේ සංඛාරා. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: අවිජ්ජාපච්චයා සංඛාරාති.

‘අවිද්‍යාව නිසා සංස්කාර ඇතිවෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, අවිද්‍යාව නිසා ද සංස්කාර හැදෙන්නෙ? නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඒ ගැන ඔබ කොහොම ද හිතන්නෙ?” “ස්වාමීනි, අවිද්‍යාව නිසයි සංස්කාර ඇතිවෙන්නේ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. අවිද්‍යාව නිසා සංස්කාර ඇතිවෙනවා කියල.”

#### 37. සාධු භික්ඛවේ. ඉති ඛෝ භික්ඛවේ තුම්හේපි ඒවං වදේථ. අහම්පි ඒවං වදාමි: ඉමස්මිං සති ඉදං හෝති, ඉමස්සුප්පාදා ඉදං උප්පජ්ජති – යදිදං අවිජ්ජාපච්චයා සංඛාරා, සංඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං, නාමරූපපච්චයා සළායතනං, සළායතනපච්චයා ඵස්සෝ, ඵස්සපච්චයා වේදනා, වේදනාපච්චයා තණ්හා, තණ්හාපච්චයා උපාදානං, උපාදානපච්චයා භවෝ, භවපච්චයා ජාති, ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සෝකපරිදේවදුක්ඛදෝමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. ඒවමේතස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයෝ හෝති.

“සාදු! සාදු! පින්වත් මහණෙනි. පින්වත් මහණෙනි, මේ ගැන ඔබ කියන්නෙත් ඔය විදිහටයි. මමත් කියන්නෙ ඔය විදිහට ම යි. ‘මෙය තිබුනොත් තමයි මෙය තියෙන්නෙ. මෙය ඉපදුනොත් තමයි මෙය උපදින්නෙ’ කියල. ඒ කියන්නෙ, අවිද්‍යාව නිසා සංස්කාර ඇතිවෙනවා. සංස්කාර නිසා විඤ්ඤාණය ඇතිවෙනවා. විඤ්ඤාණය නිසා නාමරූප ඇතිවෙනවා. නාමරූප නිසා ආයතන හය ඇතිවෙනවා. ආයතන හය නිසා ස්පර්ශය ඇතිවෙනවා. ස්පර්ශය නිසා විඳීම ඇතිවෙනවා. විඳීම නිසා ඇලීම ඇතිවෙනවා. ඇලීම නිසා බැඳීම ඇතිවෙනවා. බැඳීම නිසා භවය ඇතිවෙනවා. භවය නිසා උපදිනවා. ඉපදීම හේතුවෙන් ජරා මරණ, සෝක, වැළපීම්, දුක්, දොම්නස්, සුසුම් හෙලීම් ඇතිවෙනවා. ඔන්න ඔය විදිහටයි මේ මුළු මහත් දුක ම හටගන්නේ.

#### 38. අවිජ්ජායත්වේව අසේසවිරාගනිරෝධා සංඛාරනිරෝධෝ, සංඛාරනිරෝධා විඤ්ඤාණනිරෝධෝ, විඤ්ඤාණනිරෝධා නාමරූප නිරෝධෝ, නාමරූපනිරෝධා සළායතනනිරෝධෝ, සළායතනනිරෝධා ඵස්සනිරෝධෝ, ඵස්සනිරෝධා වේදනානිරෝධෝ, වේදනානිරෝධා තණ්හානිරෝධෝ, තණ්හානිරෝධා උපාදානනිරෝධෝ, උපාදානනිරෝධා භවනිරෝධෝ, භවනිරෝධා ජාතිනිරෝධෝ, ජාතිනිරෝධා ජරාමරණං සෝකපරිදේවදුක්ඛදෝමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. ඒවමේතස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරෝධෝ හෝති.

ඒ අවිද්‍යාව ම ඉතිරි නැතුව නොඇල්මෙන් නිරුද්ධ වීමෙන් සංස්කාර නිරුද්ධ වෙලා යනවා. සංස්කාර නිරුද්ධ වීමෙන් විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වෙනවා. විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වීමෙන් නාමරූප නිරුද්ධ වෙනවා. නාමරූප නිරුද්ධ වීමෙන් ආයතන හය නිරුද්ධ වෙනවා. ආයතන හය නිරුද්ධ වීමෙන් ස්පර්ශය නිරුද්ධ වෙනවා. ස්පර්ශය නිරුද්ධ වීමෙන් විඳීම නිරුද්ධ වෙනවා. විඳීම නිරුද්ධ වීමෙන් ඇලීම නිරුද්ධ වෙනවා. ඇලීම නිරුද්ධ වීමෙන් බැඳීම නිරුද්ධ වෙනවා. බැඳීම නිරුද්ධ වීමෙන් භවය නිරුද්ධ වෙනවා. භවය නිරුද්ධ වීමෙන් ඉපදීම නිරුද්ධ වෙනවා. ඉපදීම නිරුද්ධ වීමෙන් ජරා මරණ, ශෝක, වැළපීම්, දුක්, දොම්නස්, සුසුම් හෙලීම් නිරුද්ධ වෙනවා. ඔන්න ඔය විදිහටයි මුළු මහත් දුක ම නිරුද්ධ වෙන්නෙ.

#### 39. ජාතිනිරෝධා ජරාමරණනිරෝධෝති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. ජාතිනිරෝධා නු ඛෝ භික්ඛවේ ජරාමරණනිරෝධෝ නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? ජාතිනිරෝධා භන්තේ ජරාමරණනිරෝධෝ. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: ජාතිනිරෝධා ජරාමරණනිරෝධෝති.

‘ඉපදීම නිරුද්ධ වීමෙන් ජරා මරණ නිරුද්ධ වෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, ඉපදීම නිරුද්ධ වීමෙන් ද ජරා මරණ නිරුද්ධ වෙන්නෙ? එහෙම නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඔබට මේ ගැන කොහොමද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනී, ඉපදීම නිරුද්ධ වීමෙන් ම යි ජරා මරණ නිරුද්ධ වන්නෙ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. ඉපදීම නිරුද්ධ වීමෙන් ජරා මරණ නිරුද්ධ වෙනවා කියල.”

#### 40. භවනිරෝධා ජාතිනිරෝධෝති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. භවනිරෝධා නු ඛෝ භික්ඛවේ ජාතිනිරෝධෝ නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? භවනිරෝධා භන්තේ ජාතිනිරෝධෝ ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: භවනිරෝධා ජාතිනිරෝධෝති.

‘භවය නිරුද්ධ වීමෙන් ඉපදීම නිරුද්ධ වෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, භවය නිරුද්ධ වීමෙන් ද ඉපදීම නිරුද්ධ වෙන්නෙ? එහෙම නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඔබට මේ ගැන කොහොමද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනී, භවය නිරුද්ධ වීමෙන් ම යි ඉපදීම නිරුද්ධ වන්නෙ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. භවය නිරුද්ධ වීමෙන් ඉපදීම නිරුද්ධ වෙනවා කියල.”

#### 41. උපාදානනිරෝධා භවනිරෝධෝති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. උපාදානනිරෝධා නු ඛෝ භික්ඛවේ භවනිරෝධෝ නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? උපාදානනිරෝධා භන්තේ භවනිරෝධෝ. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: උපාදානනිරෝධා භවනිරෝධෝති.

“උපාදාන නිරුද්ධ වීමෙන් භවය නිරුද්ධ වෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, උපාදාන නිරුද්ධ වීමෙන් ද භවය නිරුද්ධ වෙන්නෙ? එහෙම නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඔබට මේ ගැන කොහොමද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනී, උපාදාන නිරුද්ධ වීමෙන් ම යි භවය නිරුද්ධ වන්නෙ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. උපාදාන නිරුද්ධ වීමෙන් භවය නිරුද්ධ වෙනවා කියල.”

#### 42. තණ්හානිරෝධා උපාදානනිරෝධෝති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. තණ්හානිරෝධා නු ඛෝ භික්ඛවේ උපාදානනිරෝධෝ නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? තණ්හානිරෝධා භන්තේ උපාදානනිරෝධෝ. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: තණ්හානිරෝධා උපාදානනිරෝධෝති.

“තණ්හාව නිරුද්ධ වීමෙන් උපාදාන නිරුද්ධ වෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, තණ්හාව නිරුද්ධ වීමෙන් ද උපාදාන නිරුද්ධ වෙන්නෙ? එහෙම නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඔබට මේ ගැන කොහොමද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනී, තණ්හාව නිරුද්ධ වීමෙන් ම යි උපාදාන නිරුද්ධ වන්නෙ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. තණ්හාව නිරුද්ධ වීමෙන් උපාදාන නිරුද්ධ වෙනවා කියල.”

#### 43. වේදනානිරෝධා තණ්හානිරෝධෝති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං වේදනානිරෝධා නු ඛෝ භික්ඛවේ තණ්හානිරෝධෝ නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? වේදනානිරෝධා භන්තේ තණ්හානිරෝධෝ. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: වේදනානිරෝධා තණ්හානිරෝධෝති.

“වේදනාව නිරුද්ධ වීමෙන් තණ්හාව නිරුද්ධ වෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, වේදනාව නිරුද්ධ වීමෙන් ද තණ්හාව නිරුද්ධ වෙන්නෙ? එහෙම නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඔබට මේ ගැන කොහොමද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනී, වේදනාව නිරුද්ධ වීමෙන් ම යි තණ්හාව නිරුද්ධ වන්නෙ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. වේදනාව නිරුද්ධ වීමෙන් තණ්හාව නිරුද්ධ වෙනවා කියල.”

#### 44. ඵස්සනිරෝධා වේදනානිරෝධෝති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. ඵස්සනිරෝධා නු ඛෝ භික්ඛවේ වේදනානිරෝධෝ නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? ඵස්සනිරෝධා භන්තේ වේදනානිරෝධෝ. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: ඵස්සනිරෝධා වේදනානිරෝධෝති.

“ස්පර්ශය නිරුද්ධ වීමෙන් වේදනාව නිරුද්ධ වෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, ස්පර්ශය නිරුද්ධ වීමෙන් ද වේදනාව නිරුද්ධ වෙන්නෙ? එහෙම නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඔබට මේ ගැන කොහොමද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනී, ස්පර්ශය නිරුද්ධ වීමෙන් ම යි වේදනාව නිරුද්ධ වන්නෙ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. ස්පර්ශය නිරුද්ධ වීමෙන් වේදනාව නිරුද්ධ වෙනවා කියල.”

#### 45. සළායතනනිරෝධා ඵස්සනිරෝධෝති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. සළායතනනිරෝධා නු ඛෝ භික්ඛවේ ඵස්සනිරෝධෝ නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? සළායතනනිරෝධා භන්තේ ඵස්සනිරෝධෝ. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: සළායතනනිරෝධා ඵස්සනිරෝධෝති.

“ආයතන හය නිරුද්ධ වීමෙන් ස්පර්ශය නිරුද්ධ වෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, ආයතන හය නිරුද්ධ වීමෙන් ද ස්පර්ශය නිරුද්ධ වෙන්නෙ? එහෙම නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඔබට මේ ගැන කොහොමද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනී, ආයතන හය නිරුද්ධ වීමෙන් ම යි ස්පර්ශය නිරුද්ධ වන්නෙ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. ආයතන හය නිරුද්ධ වීමෙන් ස්පර්ශය නිරුද්ධ වෙනවා කියල.”

#### 46. නාමරූපනිරෝධා සළායතනනිරෝධෝති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. නාමරූපනිරෝධා නු ඛෝ භික්ඛවේ සළායතනනිරෝධෝ නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? නාමරූපනිරෝධා භන්තේ සළායතනනිරෝධෝ. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: නාමරූපනිරෝධා සළායතනනිරෝධෝති.

“නාමරූප නිරුද්ධ වීමෙන් ආයතන හය නිරුද්ධ වෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, නාමරූප නිරුද්ධ වීමෙන් ද ආයතන හය නිරුද්ධ වෙන්නෙ? එහෙම නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඔබට මේ ගැන කොහොමද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනී, නාමරූප නිරුද්ධ වීමෙන් ම යි ආයතන හය නිරුද්ධ වන්නෙ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. නාමරූප නිරුද්ධ වීමෙන් ආයතන හය නිරුද්ධ වෙනවා කියල.”

#### 47. විඤ්ඤාණනිරෝධා නාමරූපනිරෝධෝති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. විඤ්ඤාණනිරෝධා නු ඛෝ භික්ඛවේ නාමරූපනිරෝධෝ නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? විඤ්ඤාණනිරෝධා භන්තේ නාමරූපනිරෝධෝ. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: විඤ්ඤාණනිරෝධා නාමරූපනිරෝධෝති.

“විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වීමෙන් නාමරූප නිරුද්ධ වෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වීමෙන් ද නාමරූප නිරුද්ධ වෙන්නෙ? එහෙම නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඔබට මේ ගැන කොහොමද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනී, විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වීමෙන් ම යි නාමරූප නිරුද්ධ වන්නෙ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වීමෙන් නාමරූප නිරුද්ධ වෙනවා කියල.”

#### 48. සංඛාරනිරෝධා විඤ්ඤාණනිරෝධෝති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. සංඛාරනිරෝධා නු ඛෝ භික්ඛවේ විඤ්ඤාණනිරෝධෝ නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? සංඛාරනිරෝධා භන්තේ විඤ්ඤාණනිරෝධෝ. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: සංඛාරනිරෝධා විඤ්ඤාණනිරෝධෝති.

“සංස්කාර නිරුද්ධ වීමෙන් විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, සංස්කාර නිරුද්ධ වීමෙන් ද විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වෙන්නෙ? එහෙම නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඔබට මේ ගැන කොහොමද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනී, සංස්කාර නිරුද්ධ වීමෙන් ම යි විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වන්නෙ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. සංස්කාර නිරුද්ධ වීමෙන් විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වෙනව කියල.”

#### 49. අවිජ්ජානිරෝධා සංඛාරනිරෝධෝති ඉති ඛෝ පනේතං වුත්තං. අවිජ්ජානිරෝධා නු ඛෝ භික්ඛවේ සංඛාරනිරෝධෝ නෝ වා, කථං වෝ එත්ථ හෝතීති? අවිජ්ජානිරෝධා භන්තේ සංඛාරනිරෝධෝ. ඒවං නෝ එත්ථ හෝති: අවිජ්ජානිරෝධා සංඛාරනිරෝධෝති.

“අවිද්‍යාව නිරුද්ධ වීමෙන් සංස්කාර නිරුද්ධ වෙනවා’ කියල මං ප්‍රකාශයක් කළා. පින්වත් මහණෙනි, අවිද්‍යාව නිරුද්ධ වීමෙන් ද සංස්කාර නිරුද්ධ වෙන්නෙ? එහෙම නැත්නම් වෙන විදිහකින් ද? ඔබට මේ ගැන කොහොමද හිතෙන්නෙ?” “ස්වාමීනී, අවිද්‍යාව නිරුද්ධ වීමෙන් ම යි සංස්කාර නිරුද්ධ වන්නෙ. ඒ ගැන අපට හිතෙන්නෙත් ඒ විදිහට ම යි. අවිද්‍යාව නිරුද්ධ වීමෙන් සංස්කාර නිරුද්ධ වෙනවා කියල.”

#### 50. සාධු භික්ඛවේ. ඉති ඛෝ භික්ඛවේ තුම්හේපි ඒවං වදේථ. අහම්පි ඒවං වදාමි: ඉමස්මිං අසති ඉදං න හෝති, ඉමස්ස නිරෝධා ඉදං නිරුජ්ඣති – යදිදං අවිජ්ජානිරෝධා සංඛාරනිරෝධෝ, සංඛාරනිරෝධා විඤ්ඤාණනිරෝධෝ, විඤ්ඤාණනිරෝධා නාමරූපනිරෝධෝ, නාමරූපනිරෝධා සළායතනනිරෝධෝ, සළායතනනිරෝධා ඵස්සනිරෝධෝ, ඵස්සනිරෝධා වේදනානිරෝධෝ, වේදනානිරෝධා තණ්හානිරෝධෝ, තණ්හානිරෝධා උපාදානනිරෝධෝ, උපාදානනිරෝධා භවනිරෝධෝ, භවනිරෝධා ජාතිනිරෝධෝ, ජාතිනිරෝධා ජරාමරණං සෝකපරිදේවදුක්ඛදෝමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. ඒවමේතස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරෝධෝ හෝති.

“සාදු! සාදු! පින්වත් මහණෙනි, මේ ගැන පින්වත් මහණෙනි, ඔබත් කියන්නෙ ඔය විදිහට ම යි. මමත් කියන්නෙ ඔය විදිහට ම යි. ඔය විදිහට ‘මෙය නැත්නම් මෙය නෑ. මෙය නිරුද්ධ වුනොත් මෙය නිරුද්ධ වෙනවා.’ ඒ අවිද්‍යාව ම ඉතිරි නැතුව නොඇල්මෙන් නිරුද්ධ වීමෙන් සංස්කාර නිරුද්ධ වෙලා යනවා. සංස්කාර නිරුද්ධ වීමෙන් විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වෙනවා. විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වීමෙන් නාමරූප නිරුද්ධ වෙනවා. නාමරූප නිරුද්ධ වීමෙන් ආයතන හය නිරුද්ධ වෙනවා. ආයතන හය නිරුද්ධ වීමෙන් ස්පර්ශය නිරුද්ධ වෙනවා. ස්පර්ශය නිරුද්ධ වීමෙන් විඳීම නිරුද්ධ වෙනවා. විඳීම නිරුද්ධ වීමෙන් ඇලීම නිරුද්ධ වෙනවා. ඇලීම නිරුද්ධ වීමෙන් බැඳීම නිරුද්ධ වෙනවා. බැඳීම නිරුද්ධ වීමෙන් භවය නිරුද්ධ වෙනවා. භවය නිරුද්ධ වීමෙන් ඉපදීම නිරුද්ධ වෙනවා. ඉපදීම නිරුද්ධ වීමෙන් ජරා මරණ, ශෝක, වැළපීම්, දුක්, දොම්නස්, සුසුම් හෙලීම් නිරුද්ධ වෙනවා. ඔන්න ඔය විදිහටයි මුළු මහත් දුක ම නිරුද්ධ වෙන්නෙ.

#### 51. අපි නු තුම්හේ භික්ඛවේ ඒවං ජානන්තා ඒවං පස්සන්තා පුබ්බන්තංවා පටිධාවෙය්‍යාථ: අහෝසිම්හ නු ඛෝ මයං අතීතමද්ධානං, න නු ඛෝ අහෝසිම්හ අතීතමද්ධානං, කිං නු ඛෝ අහෝසිම්හ අතීතමද්ධානං, කථන්නු ඛෝ අහෝසිම්හ අතීතමද්ධානං, කිං හුත්වා කිං අහෝසිම්හ නු ඛෝ මයං අතීතමද්ධානන්ති. නෝ හේතං භන්තේ.

පින්වත් මහණෙනි, ඔබ ඔය විදිහට යථාර්ථය දන්නවා නම්, යථාර්ථය දකිනවා නම්, ජීවිතේ ආරම්භක කෙළවරක් හොයාගෙන පැටලි පැටලි යාවි ද? ‘ඇත්තෙන් ම අපි අතීතෙ හිටිය ද? අපි අතීතෙ හිටියෙ නැද්ද? අපි අතීතේ කවුරු වෙලා සිටින්න ඇද්ද? අපි අතීතේ කොයි විදිහට සිටින්න ඇද්ද? අපි අතීතේ කවුරු වෙලා ඉඳලා කවුරු වෙලා සිටින්න ඇද්ද?’ කියල.” “ස්වාමීනී, එහෙම වෙන්නෙ නෑ.”

#### 52. අපි නු තුම්හේ භික්ඛවේ ඒවං ජානන්තා ඒවං පස්සන්තා අපරන්තං වා ආධාවෙය්‍යාථ: භවිස්සාම නු ඛෝ මයං අනාගතමද්ධානං, න නු ඛෝ භවිස්සාම අනාගතමද්ධානං, කින්නු ඛෝ භවිස්සාම අනාගතමද්ධානං, කථන්නු ඛෝ භවිස්සාම අනාගතමද්ධානං, කිං හුත්වා කිං භවිස්සාම නු ඛෝ මයං අනාගතමද්ධානන්ති. නෝ හේතං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, ඔබ ඔය විදිහට යථාර්ථය දන්නවා නම්, යථාර්ථය දකිනවා නම්, අනාගත කෙළවරක් හොයාගෙන පැටලි පැටලි යාවි ද? ‘ඇත්තට ම අපි අනාගතේ ඉඳීවි ද? අපි අනාගතේ ඉන්න එකක් නැද්ද? අපි අනාගතේ කවුරු වෙලා ඉඳීවි ද? අපි අනාගතේ කොයි විදිහට ඉඳීවි ද? අපි අනාගතේ කවුරු වෙලා ඉඳලා කවුරු වේවි ද?’ කියල.” “ස්වාමීනී, එහෙම වෙන්නෙ නෑ.”

#### 53. අපි නු තුම්හේ භික්ඛවේ ඒවං ජානන්තා ඒවං පස්සන්තා ඒතරහි වා පච්චුප්පන්නං අද්ධානං අජ්ඣත්තං කථංකථී අස්සථ: අහන්නුඛොස්මි, නෝ නු ඛොස්මි, කින්නු ඛොස්මි, කථන්නු ඛොස්මි, අයන්නු ඛෝ සත්තෝ කුතෝ ආගතෝ, සෝ කුහිංගාමී භවිස්සතිති. නෝ හේතං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, ඔබ ඔය විදිහට යථාර්ථය දන්නවා නම්, යථාර්ථය දකිනවා නම්, දැන් මේ වර්තමාන කාලයේ තමා ගැන ‘කොහොමද කොහොමද කියල සැක ඇතිවේවි ද? මං ඉන්නවා ද? මං නැද්ද? මං කවුද? මං කොහොම කෙනෙක් ද? මේ සත්වයා ආවෙ කොහෙන් ද? මේ සත්වයා කොහේ යාවි ද?’ කියල.” “ස්වාමීනී, එහෙම වෙන්නෙ නෑ.”

#### 54. අපි නු තුම්හේ භික්ඛවේ ඒවං ජානන්තා ඒවං පස්සන්තා ඒවං වදෙය්‍යාථ: සත්ථා නෝ ගරු, සත්ථුගාරවේන ච මයං ඒවං වදේමාති. නෝ හේතං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, ඔය විදිහට යථාර්ථය දන්න කොට, යථාර්ථය දකින කොට, ඔබ මෙහෙමත් කියනවා ද? ‘ශාස්තෘන් වහන්සේ තමයි අපේ ගුරුවරයා. ඉතින් ශාස්තෘ ගෞරවය තියාගන්න ඕන නිසයි අපි මේ විදිහට කියන්නෙ’ කියල?” “නෑ. ස්වාමීනී, එහෙම නෑ.”

#### 55. අපි නු තුම්හේ භික්ඛවේ ඒවං ජානන්තා ඒවං පස්සන්තා ඒවං වදෙය්‍යාථ: සමණෝ නෝ ඒවමාහ, සමණාවච නේන ච මයං ඒවං වදේමාති. නෝ හේතං භන්තේ.

“එහෙම නම් පින්වත් මහණෙනි, ඔය විදිහට යථාර්ථය දන්න කොට, ඔය විදිහට යථාර්ථය දකින කොට ඔබ මෙහෙමත් කියාවි ද? ‘ශ්‍රමණයන් වහන්සේ තමයි අපිට ඔහොම කිව්වෙ. ඉතින් අපි ශ්‍රමණයන් වහන්සේ එහෙම කියන නිසයි මෙහෙම කියන්නෙ’ කියල?” “ස්වාමීනී, එහෙම නෑ.”

#### 56. අපි නු තුම්හේ භික්ඛවේ ඒවං ජානන්තා ඒවං පස්සන්තා අඤ්ඤං සත්ථාරං උද්දිසෙය්‍යාථාති.නෝ හේතං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, ඔබ ඔය විදිහට යථාර්ථය දන්නවා නම්, යථාර්ථය දකිනවා නම්, වෙන ආගමක් ගැන හිතාවි ද?” “ස්වාමීනී, එහෙම වෙන්නෙ නෑ.”

#### 57. අපි නු තුම්හේ භික්ඛවේ ඒවං ජානන්තා ඒවං පස්සන්තා යානි තානි පුථුසමණබ්‍රාහ්මණානං වතකෝතූහලමංගලානි, තානි සාරතෝ පච්චාගච්ඡෙය්‍යාථාති. නෝ හේතං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, ඔබ ඔය විදිහට යථාර්ථය දන්නවා නම්, යථාර්ථය දකිනවා නම්, ඔය බොහෝ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ගේ ආගම්වල තියෙන කුතුහලය ඇති කරවන මංගල සම්මත හිස් දේවල් සාරවත් දේවල් කියල හිතාගෙන ඒ පස්සෙ දුවාවි ද?” “ස්වාමීනී, එහෙම කරන්නෙ නෑ.”

#### 58. නනු භික්ඛවේ යදේව තුම්හාකං සාමං ඤාතං සාමං දිට්ඨං සාමං විදිතං තදේව තුම්හේ වදේථාති. ඒවං භන්තේ.

“පින්වත් මහණෙනි, ඔබ විසින් ම දැනගත්තු, ඔබේ ම නුවණින් දැකගත්තු, ඔබේ ම නුවණින් අවබෝධ කරගත්තු දෙයක් නේ ද ඔය කියන්නෙ?” “එහෙමයි ස්වාමීනී.”

#### 59. සාධු භික්ඛවේ. උපනීතා ඛෝ මේ තුම්හේ භික්ඛවේ ඉමිනා සන්දිට්ඨිකේන ධම්මේන අකාලිකේන ඒහිපස්සිකේන ඕපනෙය්‍යකේන පච්චත්තං වේදිතබ්බේන විඤ්ඤූහි. සන්දිට්ඨිකෝ “අයං භික්ඛවේ ධම්මෝ අකාලිකෝ ඒහිපස්සිකෝ ඕපනයිකෝ පච්චත්තං වේදිතබ්බෝ විඤ්ඤූහී”ති. ඉති යන්තං වුත්තං, ඉදමේතං පටිච්ච වුත්තං.

“සාදු! සාදු! පින්වත් මහණෙනි, මා විසින් දේශනා කළ මේ ජීවිතයේ දී ම දකින ධර්මයටයි ඔබ ඔය ඇවිල්ලා තියෙන්නෙ. ඕන ම කාලෙක දකින්න පුළුවන්, ඇවිත් බලන්න කියල කියන්න පුළුවන්, තමන් තුළින් දකින්න කියල කියන්න පුළුවන්, බුද්ධිමත් කෙනෙකුට මේ ජීවිතයේ දී ම දකින්න පුළුවන් ධර්මයකටයි ඔබ ඔය ඇවිල්ල තියෙන්නෙ. පින්වත් මහණෙනි, ‘මේ ධර්මය සන්දිට්ඨිකයි. මේ ධර්මය අකාලිකයි. මේ ධර්මය ඒහි පස්සිකයි. මේ ධර්මය ඕපනයිකයි. මේ ධර්මය පච්චත්තං වේදිතබ්බෝ විඤ්ඤූහී කියන ගුණයෙන් යුක්තයි’ කියල මං යම් ප්‍රකාශයක් කළා ද, මේ කාරණය උදෙසා තමයි ඒක කිව්වෙ.

#### 60. තිණ්ණං ඛෝ පන භික්ඛවේ සන්නිපාතා ගබ්භස්සාවක්කන්ති හෝති: ඉධ මාතාපිතරෝ සන්නිපතිතා හොන්ති, මාතා ච න උතුනී හෝති, ගන්ධබ්බෝ ච න පච්චුපට්ඨිතෝ හෝති, නේව තාව ගබ්භස්සාවක්කන්ති හෝති. ඉධ මාතාපිතරෝ ච සන්නිපතිතා හොන්ති, මාතා ච උතුනී හෝති, ගන්ධබ්බෝ ච න පච්චුපට්ඨිතෝ හෝති, නේව තාව ගබ්භස්සාවක්කන්ති හෝති. යතෝ ච ඛෝ භික්ඛවේ මාතාපිතරෝ සන්නිපතිතා හොන්ති, මාතා ච උතුනී හෝති, ගන්ධබ්බෝ ච පච්චුපට්ඨිතෝ හෝති, ඒවං තිණ්ණං සන්නිපාතා ගබ්භස්සාවක්කන්ති හෝති.

පින්වත් මහණෙනි, කරුණු තුනක් එකට සම්බන්ධ වීමෙන් ගැබ් ගැනීමක් ඇතිවෙනවා. මව් පිය දෙදෙනා කායිකව එකතු වෙන්න ඕන. නමුත් මව ඔසප් නොවෙයි නම්, ගන්ධබ්බයෙක් ඇවිල්ලත් නැත්නම්, ඒ තාක් ම ගැබ් ගන්නෙ නෑ. මව් පිය දෙදෙනා කායිකව එකතු වෙන්න ඕන. මව ඔසප් වෙන කෙනෙක් වෙන්නත් ඕන. නමුත් ගන්ධබ්බයා ඇවිල්ලත් නැත්නම්, ඒ තාක් ම ගැබ් ගන්නෙ නෑ. පින්වත් මහණෙනි, යම් දවසක මව් පිය දෙදෙනා කායිකව එකතු වුනොත්, මව ඔසප් වෙන කෙනෙක් වුණොත්, ගන්ධබ්බයෙකුත් ආවොත්, ඔන්න ඔය කරුණු තුනේ එකතු වීමෙන් තමයි ගැබ් ගැනීමක් වෙන්නෙ.

#### 61. තමේනං භික්ඛවේ මාතා නව වා දස වා මාසේ ගබ්භං කුච්ඡිනා පරිහරති මහතා සංසයේන ගරුම්භාරං. තමේනං භික්ඛවේ මාතා නවන්නං වා දසන්නං වා මාසානං අච්චයේන විජායති මහතා සංසයේන ගරුම්භාරං. තමේනං ජාතං සමානං සකේන ලෝහිතේන පෝසේති. ලෝහිතං හේතං භික්ඛවේ අරියස්ස විනයේ යදිදං මාතුථඤ්ඤං.

පින්වත් මහණෙනි, ඒ අම්මා තම දරු ගැබ මාස නවයක් හෝ දහයක් හෝ මහත් පරිස්සමෙන් ගරු සරු ඇතුව රැකගන්නවා. පින්වත් මහණෙනි, ඊට පස්සෙ ඒ අම්මා ඒ මාස නවය හරි දහය හරි ගෙවුනට පස්සේ මහත් පරිස්සමෙන්, ගරු සරු ඇතිව දරුවා බිහි කරනවා. ඒ තම කුසින් උපන් දරුවාව ඒ අම්මා තමන්ගේ රුධිරයෙන් පෝෂණය කරනවා. පින්වත් මහණෙනි, මේ බුදු සසුනට අනුව රුධිරය කියල කියන්නෙ මව්කිරිවලටයි.

#### 62. ස ඛෝ සෝ භික්ඛවේ කුමාරෝ වුද්ධිමන්වාය ඉන්ද්‍රියානං පරිපාකමන්වාය යානි තානි කුමාරකානං කීළාපනකානි තේහි කීළති: සෙය්‍යථිදං – වංකකං ඝටිකං මොක්ඛචිකං චිංගුලකං පත්තාළ්හකං රථකං ධනුකං.

ඊට පස්සෙ පින්වත් මහණෙනි, ඒ පොඩි දරුවා හැදෙන වැඩෙන කොට, ඉඳුරන් මෝරන කොට, නොයෙක් සෙල්ලම් බඩු අරගෙන සෙල්ලම් කරනවා. පුංචි නගුල්, පොඩි කළගෙඩි, පොඩි බඹර, හුළං පෙති, පුංචි කරත්ත, පුංචි දුනු ඊතල, අරගෙන සෙල්ලම් කරනවා.

#### 63. ස ඛෝ සෝ භික්ඛවේ කුමාරෝ වුද්ධිමන්වාය ඉන්ද්‍රියානං පරිපාකමන්වාය පඤ්චහි කාමගුණේහි සමප්පිතෝ සමංගීභූතෝ පරිචාරේති: චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යෙහි රූපේහි ඉට්ඨේහි කන්තේහි මනාපේහි පියරූපේහි කාමූපසංහිතේහි රජනීයේහි, සෝතවිඤ්ඤෙය්‍යෙහි සද්දේහි …(පෙ)… ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යෙහි ගන්ධේහි …(පෙ)… ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යෙහි රසේහි …(පෙ)… කායවිඤ්ඤෙය්‍යෙහි ඵොට්ඨබ්බේහි ඉට්ඨේහි කන්තේහි මනාපේහි පියරූපේහි කාමූපසංහිතේහි රජනීයේහි.

පින්වත් මහණෙනි, ඉතින් ඒ දරුවා තරුණ වෙනවා. ඉඳුරන් මෝරනවා. ඊට පස්සේ පංච කාම ගුණයෙන් සතුටු වෙවී, ඒවා පිරිවරාගෙන ඉන්නවා. ඇසින් දකින රූප තියෙනවා යහපත්, සුන්දර, සිත් ඇදගන්න, ප්‍රිය මනාප, ආශාව ඇති වෙන, කෙලෙස් හටගන්න. ඒ රූපවලින් තමන්ව පිනවනවා. කනෙන් අහන ශබ්ද තියෙනවා ….(පෙ)…. නාසයට දැනෙන ගඳ සුවඳ තියෙනවා ….(පෙ)…. දිවට දැනෙන රස තියෙනවා ….(පෙ)…. කයට දැනෙන පහස තියෙනවා යහපත්, සුන්දර, සිත් ඇදගන්න, ප්‍රිය මනාප, ආසාව ඇති වෙන, කෙලෙස් හටගන්න. ඒ පහසින් තමන්ව පිනවනවා.

#### 64. සෝ චක්ඛුනා රූපං දිස්වා පියරූපේ රූපේ සාරජ්ජති, අප්පියරූපේ රූපේ බ්‍යාපජ්ජති. අනුපට්ඨිතකායසති ච විහරති පරිත්ත චේතසෝ. තඤ්ච චේතෝවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං යථාභූතං නප්පජානාති යත්ථස්ස තේ පාපකා අකුසලා ධම්මා අපරිසේසා නිරුජ්ඣන්ති. සෝ ඒවං අනුරෝධවිරෝධං සමාපන්නෝ යං කිඤ්චි වේදනං වේදේති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා, සෝ තං වේදනං අභිනන්දති අභිවදති අජ්ඣෝසාය තිට්ඨති. තස්ස තං වේදනං අභිනන්දතෝ අභිවදතෝ අජ්ඣෝසාය තිට්ඨතෝ උප්පජ්ජති නන්දි. යා වේදනාසු නන්දි තදුපාදානං. තස්සුපාදානපච්චයා භවෝ, භවපච්චයා ජාති, ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සෝකපරිදේවදුක්ඛදෝමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති, ඒවමේතස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයෝ හෝති. සෝතේන සද්දං සුත්වා ….(පෙ)…. ඝානේන ගන්ධං ඝායිත්වා ….(පෙ)…. ජිව්හාය රසං සායිත්වා ….(පෙ)…. කායේන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා ….(පෙ)…. මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය පියරූපේ ධම්මේසාරජ්ජති, අප්පියරූපේ ධම්මේ බ්‍යාපජ්ජති, අනුපට්ඨිතකායසති ච විහරති පරිත්තචේතසෝ. තඤ්ච චේතෝවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං යථාභූතං නප්පජානාති යත්ථස්ස තේ පාපකා අකුසලා ධම්මා අපරිසේසා නිරුජ්ඣන්ති. සෝ ඒවං අනුරෝධවිරෝධං සමාපන්නෝ යං කිඤ්චි වේදනං වේදේති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා, සෝ තං වේදනං අභිනන්දති අභිවදති අජ්ඣෝසාය තිට්ඨති. තස්ස තං වේදනං අභිනන්දතෝ අභිවදතෝ අජ්ඣෝසාය තිට්ඨතෝ උප්පජ්ජති නන්දි. යා වේදනාසු නන්දි තදුපාදානං තස්සුපාදානපච්චයාභවෝ, භවපච්චයා ජාති, ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සෝකපරිදේවදුක්ඛදෝමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. ඒවමේතස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයෝ හෝති.

එතකොට ඔහු ප්‍රිය මනාප රූපයක් දැක්කා ම ඒ රූපයට ඇලෙනවා. අප්‍රිය රූපයක් දැක්කා ම ඒ රූපයට ගැටෙනවා. කය ගැන සිහියෙන් තොරවයි ඉන්නෙ. පටු සිතිනුයි ඉන්නෙ. පාපී අකුසල් ඉතුරු නැතුව නිරුද්ධ වෙන යම් චිත්ත විමුක්තියක්, ප්‍රඥා විමුක්තියක් ඇද්ද, ඒ ගැන කිසි ම අවබෝධයක් නෑ. මේ විදිහට ඇලීමටත්, ගැටීමත් මැදි වෙලා ඉන්න කොට, එයා මොකක් හරි විඳීමක් විඳිනවා. එක්කො සැපක් විඳිනවා. එක්කො දුකක් විඳිනවා. එක්කො මධ්‍යස්ථ විඳීමක් විඳිනවා. ඔහු ඒ විඳීම සතුටින් පිළිගන්නවා. ඒක අගය කරනවා. ඒකෙ හිත බැසගන්නවා. ඔහු ඒ විඳීම සතුටින් පිළිගන්න කොට, අගය කරන කොට, ඒකෙ බැසගන්න කොට, ආශාව උපදිනවා. විඳීම් ගැන යම් ආශාවක් තිබුණොත්, ඒක තමයි එතන තියෙන උපාදානය. එතකොට ඔහුට ඒ උපාදානය නිසා භවය ඇතිවෙනවා. භවය නිසා ඉපදෙනවා. ඉපදෙන නිසා ජරා මරණ, සෝක වැළපීම්, දුක් දොම්නස්, සුසුම් හෙලීම් ඇතිවෙනවා. ඔන්න ඔය විදිහටයි මේ මුළු මහත් දුක් රැස ම හටගන්නෙ.

කනෙන් ශබ්ද අහලා ….(පෙ)…. නාසයෙන් ආඝ්‍රාණය කරලා ….(පෙ)…. දිවෙන් රස විඳලා ….(පෙ)…. කයෙන් පහස ලබලා ….(පෙ)…. මනසින් අරමුණු සිතලා, ප්‍රිය මනාප අරමුණේ ඇලෙනවා. අප්‍රිය අරමුණුවල ගැටෙනවා. කය ගැන සිහියෙන් තොරවයි ඉන්නෙ. පටු සිතිනුයි ඉන්නෙ. පාපී අකුසල් ඉතුරු නැතුව නිරුද්ධ වෙන යම් චිත්ත විමුක්තියක්, ප්‍රඥා විමුක්තියක් ඇද්ද, ඒ ගැන කිසිම අවබෝධයක් නෑ. මේ විදිහට ඇලීමටත්, ගැටීමත් මැදි වෙලා ඉන්න කොට, එයා මොකක් හරි විඳීමක් විඳිනවා. එක්කො සැපක් විඳිනවා. එක්කො දුකක් විඳිනවා. එක්කො මධ්‍යස්ථ විඳීමක් විඳිනවා. ඔහු ඒ විඳීම සතුටින් පිළිගන්නවා. ඒක අගය කරනවා. ඒකෙ හිත බැසගන්නවා. ඔහු ඒ විඳීම සතුටින් පිළිගන්න කොට, අගය කරන කොට, ඒකෙ බැසගන්න කොට, ආශාව උපදිනවා. විඳීම් ගැන යම් ආශාවක් තිබුනොත්, ඒක තමයි එතන තියෙන උපාදානය. එතකොට ඔහුට ඒ උපාදානය නිසා භවය ඇතිවෙනවා. භවය නිසා ඉපදෙනවා. ඉපදෙන නිසා ජරා මරණ, සෝක, වැළපීම්, දුක් දොම්නස්, සුසුම් හෙලීම් ඇතිවෙනවා. ඔන්න ඔය විදිහටයි මේ මුළු මහත් දුක් රැස ම හටගන්නෙ.

#### 65. ඉධ භික්ඛවේ තථාගතෝ ලෝකේ උප්පජ්ජති අරහං සම්මාසම්බුද්ධෝ විජ්ජාචරණසම්පන්නෝ සුගතෝ ලෝකවිදූ අනුත්තරෝ පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දේවමනුස්සානං බුද්ධෝ භගවා. සෝ ඉමං ලෝකං සදේවකං සමාරකං සබ්‍රහ්මකං, සස්සමණබ්‍රාහ්මණිං පජං සදේවමනුස්සං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවේදේති. සෝ ධම්මං දේසේති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣේකල්‍යාණං පරියෝසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කේවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසේති. තං ධම්මං සුණාති ගහපති වා ගහපතිපුත්තෝ වා අඤ්ඤතරස්මිං වා කුලේ පච්චාජාතෝ. සෝ තං ධම්මං සුත්වා තථාගතේ සද්ධං පටිලභති. සෝ තේන සද්ධාපටිලාභේන සමන්නාගතෝ ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: සම්බාධෝ ඝරාවාසෝ රජාපථෝ, අබ්භෝකාසෝ පබ්බජ්ජා; නයිදං සුකරං අගාරං අජ්ඣාවසතා ඒකන්තපරිපුණ්ණං ඒකන්තපරිසුද්ධං සංඛලිඛිතං බ්‍රහ්මචරියං චරිතුං; යංනූනාහං කේසමස්සුං ඕහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජෙය්‍යන්ති. සෝ අපරේන සමයේන අප්පං වා භෝගක්ඛන්ධං පහාය, මහන්තං වා භෝගක්ඛන්ධං පහාය, අප්පං වා ඤාතිපරිවට්ටං පහාය, මහන්තං වා ඤාතිපරිවට්ටං පහාය, කේසමස්සුං ඕහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති.

පින්වත් මහණෙනි, ඔය අතරෙ අරහත් වූ සම්මා සම්බුද්ධ වූ, විජ්ජාචරණ සම්පන්න වූ, සුගත වූ, ලෝකවිදූ වූ, අනුත්තරෝ පුරිසදම්ම සාරථී වූ, සත්ථා දේවමනුස්සානං වූ, බුද්ධ වූ, භගවත් වූ තථාගතයන් වහන්සේ නමක් ලෝකයේ පහළ වෙනවා. ඒ තථාගතයන් වහන්සේ දෙවියන් සහිත, මරුන් සහිත, බඹුන් සහිත, ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් සහිත, දෙව් මිනිස් ප්‍රජාවෙන් යුතු මේ ලෝකය තමන්ගේ ම නුවණින් අවබෝධ කරල, ලෝකෙට හෙළිදරව් කරනවා. ඒ තථාගතයන් වහන්සේ දහම් දෙසනවා. ඒ ධර්මයේ පටන් ගැනීමත් සුන්දරයි. මැදත් සුන්දරයි. අවසානයත් සුන්දරයි. ඒ ධර්මය අර්ථවත්. පැහැදිලි වචන වලින් යුක්තයි. මුළුමනින් ම පිරිපුන් පිරිසිදු නිවන් මගයි කියවෙන්නෙ.

එතකොට ගෘහපතියෙකුට හෝ ගෘහපති පුත්‍රයෙකුට හෝ කුමක් හෝ කුලයක ඉපදුණු කෙනෙකුට ඒ ධර්මය අහන්න ලැබෙනවා. ඔහු ඒ ධර්මය ඇහුවට පස්සේ තථාගතයන් වහන්සේ ගැන පැහැදීමක් ඇතිවෙනවා. ඔහු ඒ ශ්‍රද්ධා ලාභයෙන් යුක්ත වෙලා මේ විදිහට හිතන්න පටන් ගන්නවා. ‘මේ ගිහි ජීවිතේ හරිම කරදරයි. කෙලෙස් උපදින මගක්. නමුත් මේ පැවිද්ද නම් අහස වගේ තැනක්. මෙච්චර පරිපූර්ණ, මුළුමනින් ම පිරිසිදු, සුදෝ සුදු නිවන් මග, ගිහියෙක් වශයෙන් හැසිරෙන එක ලේසි වැඩක් නෙවෙයි. ඒ නිසා මං කෙස් රැවුල් බාල, කසාවත් පොරෝගෙන, ගිහි ජීවිතේ අත්හැරලා, මහණ වෙන එක තමයි හොඳ’ කියල. ඉතින් ඔහු පස්සෙ කාලෙක, තියෙන සම්පත් ටික හරි අත්හැරලා, ඉන්න ඥාතීන් ටික හරි අත්හැරලා, තියෙන සම්පත් ගොඩ හරි අතහැරලා, කෙස් රැවුල් බාලා, කසාවත් පොරෝගෙන ගිහි ජීවිතේ අත්හැරලා මහණ වෙනවා.

#### 66. සෝ ඒවං පබ්බජිතෝ සමානෝ භික්ඛූනං සික්ඛාසාජීවසමාපන්නෝ පාණාතිපාතං පහාය පාණාතිපාතා පටිවිරතෝ හෝති. නිහිතදණ්ඩෝ නිහිතසත්ථෝ ලජ්ජී දයාපන්නෝ සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී විහරති.

ඔය විදිහට උතුම් පැවිදි ජීවිතේ ලැබුවට පස්සේ භික්ෂූන් වහන්සේලා ආරක්ෂා කරන ශික්ෂා පද තමනුත් රකිනවා. ප්‍රාණඝාතය දුරු කරනවා. ප්‍රාණඝාතයෙන් වළකිනවා. දඬු මුගුරු අත්හරිනවා. අවි ආයුධ අත්හරිනවා. ප්‍රාණඝාතය ගැන ලැජ්ජා වෙනවා. සතුන් කෙරෙහි දයාවන්ත වෙනවා. සියලු සතුන් කෙරෙහි හිතානුකම්පී වෙනවා.

#### අදින්නාදානං පහාය අදින්නාදානා පටිවිරතෝ හෝති. දින්නාදායී දින්නපාටිකංඛී අථේනේන සුචිභූතේන අත්තනා විහරති. අබ්‍රහ්මචරියං පහාය බ්‍රහ්මචාරී හෝති ආරාචාරී විරතෝ මේථුනා ගාමධම්මා. මුසාවාදං පහාය මුසාවාදා පටිවිරතෝ හෝති සච්චවාදී සච්චසන්ධෝ ථේතෝ පච්චයිකෝ අවිසංවාදකෝ ලෝකස්ස. පිසුණං වාචං පහාය පිසුණාය වාචාය පටිවිරතෝ හෝති: ඉතෝ සුත්වා න අමුත්‍ර අක්ඛාතා ඉමේසං භේදාය, අමුත්‍ර සුත්වා න ඉමේසං අක්ඛාතා අමූසං භේදාය. ඉති භින්නානං වා සන්ධාතා සහිතානං වා අනුප්පදාතා සමග්ගාරාමෝ සමග්ගරතෝ සමග්ගනන්දී සමග්ගකරණිං වාචං භාසිතා හෝති. ඵරුසං වාචං පහාය ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතෝ හෝති: යා සා වාචා නේලා කණ්ණසුඛා පේමනීයා හදයංගමා පෝරී බහුජනකන්තා බහුජනමනාපා, තථාරූපිං වාචං භාසිතා හෝති. සම්ඵප්පලාපං පහාය සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතෝ හෝති: කාලවාදී භූතවාදී අත්ථවාදී ධම්මවාදී විනයවාදී නිධානවතිං වාචං භාසිතා කාලේන සාපදේසං පරියන්තවතිං අත්ථසංහිතං.

හොරකම අත්හරිනවා. හොරකමින් වළකිනවා. දුන් දේ විතරක් ගන්නවා. දුන් දේ ගැනීම විතරක් කැමති වෙනවා. සොරකමින් තොර වෙලා පිරිසිදු සිතින් වාසය කරනවා. අබ්‍රහ්මචාරී බව අත්හරිනවා. බ්‍රහ්මචාරී වෙනවා. අයහපත් හැසිරීමෙන් දුරුවෙනවා. ලාමක දෙයක් වන මෛථූනයෙන් වළකිනවා.

බොරු කීම අත්හරිනවා. බොරු කීමෙන් වළකිනවා. සත්‍යවාදී වෙනවා. ඇත්තෙන් ඇත්ත ගලපලා කතා කරනවා. ස්ථිර වචන කියනවා. ඇදහිය යුතු දේ කියනවා. ලෝකයා අවුල් වෙන දේ කියන්නෙ නෑ. කේළම අත්හරිනවා. කේළමින් වළකිනවා. මෙතනින් අහල මේ අය බිඳවන්න එතන කියන්නෙ නෑ. එතනින් අහල ඒ අය බිඳවන්න මෙතන කියන්නෙ නෑ. බිඳිච්ච අය සමගි කරනවා. සමගි බව ඇති කරවනවා. සමගියට කැමති වෙනවා. සමගියේ ඇලෙනවා. සමගි බවේ සතුටු වෙනවා. සමගිය ඇති වෙන දේ ම කියනවා. පරුෂ වචනය අත්හරිනවා. පරුෂ වචනයෙන් වළකිනවා. දොස් රහිත දේ කියනවා. කනට මිහිරි දේ කියනවා. සෙනෙහෙබර වචන කියනවා. හෘදයාංගම වචන කියනවා. දැන උගත් වචන කියනවා. බොහෝ ජනයා කැමති වන ප්‍රියමනාප වන වචන කියනවා. හිස් දෙඩවිලි අත්හරිනවා. හිස් දෙඩවිල්ලෙන් වළකිනවා. සුදුසු කාලයට කතා කරනවා. ඇත්ත දෙය කතා කරනවා. අර්ථවත් දේ කතා කරනවා. ධර්මය කතා කරනවා. විනය කතා කරනවා. මතක තබා ගන්න වටින දේ කතා කරනවා.

#### 67. සෝ බීජගාමභූතගාමසමාරම්භා පටිවිරතෝ හෝති. ඒකභත්තිකෝ හෝති රතතුපරතෝ විරතෝ විකාලභෝජනා. නච්චගීතවාදිතවිසූකදස්සනා පටිවිරතෝ හෝති. මාලාගන්ධවිලේපනධාරණමණ්ඩනවිභූසනට්ඨානා පටිවිරතෝ හෝති. උච්චාසයනමහාසයනා පටිවිරතෝ හෝති. ජාතරූපරජතපටිග්ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. ආමකධඤ්ඤපටිග්ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. ආමකමංසපටිග්ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. ඉත්ථිකුමාරිකපටිග්ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. දාසිදාසපටිග්ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. අජේළකපටිග්ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. කුක්කුටසූකරපටිග්ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. හත්ථිගවාස්සවළවාපටිග්ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. ඛෙත්තවත්ථුපටිග්ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. දූතෙය්‍යපහිණගමනානුයෝගා පටිවිරතෝ හෝති. කයවික්කයා පටිවිරතෝ හෝති. තුලාකූට-කංසකූට-මානකූටා පටිවිරතෝ හෝති. උක්කෝටන-වඤ්චන-නිකති-සාචියෝගා පටිවිරතෝ හෝති. ඡේදන-වධ-බන්ධන-විපරාමෝස-ආලෝප-සහසාකාරා පටිවිරතෝ හෝති.

ඒ භික්ෂුව ගස් කොළන් වැනසීමෙන් වළකිනවා. උදේ කාලෙ විතරක් වළඳනවා. රාත්‍රී ආහාරය වූ විකාල භෝජනයෙන් වළකිනවා. නැටුම්, ගැයුම්, වැයුම්, විකාර දර්ශනවලින් වළකිනවා. මල්, සුවඳ විලවුන්වලින් සැරසීමෙන්, හැඩ වැඩවීමෙන් වළකිනවා. සුඛෝපභෝගී වටිනා ආසන පරිහරණයෙන් වළකිනවා. රන්, රිදී, කහවනු ආදිය පිළිගැනීමෙන් වළකිනවා. අමු ධාන්‍ය පිළිගැනීමෙන් වළකිනවා. අමු මස් පිළිගැනීමෙන් වළකිනවා. ස්ත්‍රීන්, කුමරියන් පිළිගැනීමෙන් වළකිනවා. දැසි දස්සන් පිළිගැනීමෙන් වළකිනවා. එළු බැටළුවන් පිළිගැනීමෙන් වළකිනවා. ඌරො කුකුල්ලු පිළිගැනීමෙන් වළකිනවා. ඇතුන්, ගවයන්, අසුන්, වෙළඹුන් පිළිගැනීමෙන් වළකිනවා. කුඹුරු, වතුපිටි පිළිගැනීමෙන් වළකිනවා. ගිහියන්ගේ පණිවිඩ ගෙන යාමෙන් වළකිනවා. වෙළඳ ගණුදෙනු වලින් වළකිනවා. හොරට තරාදියෙන් කිරන එක, හොරට මනින එක, ආදියෙන් වළකිනවා. අල්ලස් ගැනීම, වංචා කිරීම, එක වගේ දේ පෙන්නල රැවටීමෙන් වළකිනවා. කට්ටකම්වලින් වළකිනවා. අත් පා කැපීම්, මැරීම්, විලංගු දැමීම්, මං පැහැරීම්, ගම් පැහැරීම්, සාහසිකකම් යන මේවායින් වළකිනවා.

#### 68. සෝ සන්තුට්ඨෝ හෝති කායපරිහාරියේන චීවරේන කුච්ඡිපරිහාරියේන පිණ්ඩපාතේන. යේන යේනේව පක්කමති, සමාදායේව පක්කමති. සෙය්‍යථාපි නාම පක්ඛී සකුණෝ යේන යේනේව ඩේති, සපත්තභාරෝව ඩේති, ඒවමේව භික්ඛු සන්තුට්ඨෝ හෝති කායපරිහාරියේන චීවරේන කුච්ඡිපරිහාරියේන පිණ්ඩපාතේන. යේන යේනේව පක්කමති, සමාදායේව පක්කමති.

ඒ භික්ෂුව ලද දෙයින් සතුටු වෙනවා. කය පොරවන සිවුරෙනුත්, කුස පිරෙන ප්‍රමාණයේ පිණ්ඩපාතයෙනුත් සතුටු වෙනවා. ඔහු යන තැන පාත්තරෙයි, සිවුරුයි විතරක් ගෙනියනවා. ළිහිණි කුරුල්ලෙක් යන යන තැන පියාපත් බර විතරක් අරගෙන යනවා වගේ. ඔන්න ඔය විදිහටයි භික්ෂුව ලද දෙයින් සතුටු වෙන්නෙ. කය පොරවන සිවුරෙනුත් කුස පිරෙන පිණ්ඩපාතෙනුත් සතුටු වෙනවා. ඔහු යම් තැනක යනවා නම්, පාත්‍ර සිවුරු විතරක් අරගෙන යනවා.

#### සෝ ඉමිනා අරියේන සීලක්ඛන්ධේන සමන්නාගතෝ අජ්ඣත්තං අනවජ්ජසුඛං පටිසංවේදේති.

ඔහු මේ විදිහට ශ්‍රේෂ්ඨ වූ සීලයකින් සමන්විත වෙලා නිවැරදි ජීවිතය ගැන තමන් තුළ මහත් සතුටක් ලබනවා.

#### 69. සෝ චක්ඛුනා රූපං දිස්වා න නිමිත්තග්ගාහී හෝති නානුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමේනං චක්ඛුන්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදෝමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං, තස්ස සංවරාය පටිපජ්ජති, රක්ඛති චක්ඛුන්ද්‍රියං, චක්ඛුන්ද්‍රියේ සංවරං ආපජ්ජති. සෝතේන සද්දං සුත්වා ….(පෙ)…. ඝානේන ගන්ධං ඝායිත්වා ….(පෙ)…. ජිව්හාය රසං සායිත්වා ….(පෙ)…. කායේන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා ….(පෙ)…. මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය න නිමිත්තග්ගාහී හෝති නානුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමේනං මනින්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදෝමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං, තස්ස සංවරාය පටිපජ්ජති, රක්ඛති මනින්ද්‍රියං, මනින්ද්‍රියේ සංවරං ආපජ්ජති. සෝ ඉමිනා අරියේන ඉන්ද්‍රියසංවරේන සමන්නාගතෝ අජ්ඣත්තං අබ්‍යාසේකසුඛං පටිසංවේදේති.

ඒ භික්ෂුව ඇහෙන් රූප දැකලා, නිමිති ගන්නෙ නෑ. කුඩා සටහනක් වත් ගන්නෙ නෑ. ඇහැ අසංවරව ඉන්න කොට, ආශාව, තරහ වගේ පාපී අකුසල් ඇතිවෙලා ප්‍රශ්න හටගන්න දේකට පත්වෙන්නෙ නෑ. තමන්ගේ ඇස සංවර කරගන්නවා. ඇස රකිනවා. ඇසේ සංවරකමට පැමිණෙනවා. කනෙන් ශබ්දයක් අහල ….(පෙ)…. නාසයෙන් ගඳ සුවඳ දැනගෙන ….(පෙ)…. දිවෙන් රස දැනගෙන ….(පෙ)…. කයෙන් පහස දැනගෙන ….(පෙ)…. මනසින් අරමුණු දැනගෙන ඒ මනස අසංවරව හිටියොත්, ආශාව, තරහ වගේ පාපී අකුසල් හට අරගෙන ප්‍රශ්න ඇති වෙනවා නම් එබඳු නිමිති ගන්නෙ නෑ. එබඳු නිමිතිවල කුඩා සටහනක් වත් ගන්නෙ නෑ. මනසේ සංවරයට පැමිණෙනවා. මනස රකිනවා. මනස සංවර කරගන්නවා. ඔහු මේ විදිහට ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ඉන්ද්‍රිය සංවරයකින් යුතුව තමන් තුළ පීඩා රහිත වූ මහත් සැපයක් විඳිනවා.

#### 70. සෝ අභික්කන්තේ පටික්කන්තේ සම්පජානකාරී හෝති. ආලෝකිතේ විලෝකිතේ සම්පජානකාරී හෝති. සමිඤ්ජිතේ පසාරිතේ සම්පජානකාරී හෝති. සංඝාටිපත්තචීවරධාරණේ සම්පජානකාරී හෝති. අසිතේ පීතේ ඛායිතේ සායිතේ සම්පජානකාරී හෝති. උච්චාරපස්සාවකම්මේ සම්පජානකාරී හෝති. ගතේ ඨිතේ නිසින්නේ සුත්තේ ජාගරිතේ භාසිතේ තුණ්හීභාවේ සම්පජානකාරී හෝති.

ඔහු ඉදිරියට යන කොට, ආපසු එන කොට හරි කල්පනාවෙන් ම ඉන්නවා. ඉදිරිය බලන කොට, වටපිට බලන කොට ඒ ගැන හරි කල්පනාවකින් ඉන්නවා. අත පය හකුළන කොට, දිගහරින කොට ඒ ගැන කල්පනාවකින් ඉන්නවා. දෙපොට සිවුරු තනිපොට සිවුරු, පාත්තර පරිහරණය කරන කොට ඒ ගැන කල්පනාවෙන් ම ඉන්නවා. යමක් වළඳන කොට, පානය කරන කොට, සපා කන කොට, රස විඳින කොට, ඒ ගැන කල්පනාවෙන් ඉන්නවා. වැසිකිළි කැසිකිළි යන කොටත් ඒ ගැන කල්පනාවෙන් ම ඉන්නවා. යන කොට, ඉන්න කොට, වාඩිවෙන කොට, නිදන කොට, නිදිවරන කොට, කතා කරන කොට, නිශ්ශබ්දව ඉන්න කොට ඒ ගැන කල්පනාවෙන් ම ඉන්නවා.

#### 71. සෝ ඉමිනා ච අරියේන සීලක්ඛන්ධේන සමන්නාගතෝ, ඉමිනා ච අරියේන ඉන්ද්‍රියසංවරේන සමන්නාගතෝ, ඉමිනා ච සතිසම්පජඤ්ඤේන සමන්නාගතෝ විවිත්තං සේනාසනං භජති: අරඤ්ඤං රුක්ඛමූලං පබ්බතං කන්දරං ගිරිගුහං සුසානං වනපත්ථං අබ්භෝකාසං පලාලපුඤ්ජං. සෝ පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තෝ නිසීදති පල්ලංකං ආභුජිත්වා, උජුං කායං පණිධාය, පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා.

ඉතින් ඔහු ඔය විදිහට ශ්‍රේෂ්ඨ වූ සීලයකිනුත් යුක්ත වෙලා ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ඉන්ද්‍රිය සංවරයකිනුත් යුක්ත වෙලා ශ්‍රේෂ්ඨ වූ සිහිකල්පනාවකිනුත් යුක්ත වෙලා දුර ඈත වන සෙනසුන්වල ඉන්නවා. ආරණ්‍යවල ඉන්නවා. රුක් සෙවණේ, පර්වතයෙ, දිය ඇලි අසල, ගිරි ගුහා, සොහොන්, වනගොමු, නිදහස් තැන්, පිදුරු ගෙවල් සෙනසුන් හැටියට පාවිච්චි කරනවා.

ඉතින් ඔහු පිණ්ඩපාතය වැළඳුවට පස්සේ පළඟක් බැඳගෙන වාඩිවෙනවා. කය ඍජු කරගන්නවා. භාවනා අරමුණේ සිහිය පිහිටුවා ගන්නවා.

#### 72. සෝ අභිජ්ඣං ලෝකේ පහාය විගතාභිජ්ඣනේ චේතසා විහරති, අභිජ්ඣාය චිත්තං පරිසෝධේති බ්‍යාපාදපදෝසං පහාය අබ්‍යාපන්නචිත්තෝ විහරති සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී. බ්‍යාපාදපදෝසා චිත්තං පරිසෝධේති. ථීනමිද්ධං පහාය විගතථීනමිද්ධෝ විහරති ආලෝකසඤ්ඤී සතෝ සම්පජානෝ. ථීනමිද්ධා චිත්තං පරිසෝධේති. උද්ධච්චකුක්කුච්චං පහාය අනුද්ධතෝ විහරති අජ්ඣත්තං වූපසන්තචිත්තෝ. උද්ධච්චකුක්කුච්චා චිත්තං පරිසෝධේති. විචිකිච්ඡං පහාය තිණ්ණවිචිකිච්ඡෝ විහරති අකථංකථී කුසලේසු ධම්මේසු. විචිකිච්ඡාය චිත්තං පරිසෝධේති.

ඔහු ජීවිතේ නම් වූ ලෝකය ගැන තියෙන ඇල්ම දුරු කරනවා. ආශාවෙන් තොර වූ සිතින් වාසය කරනවා. ආශාව බැහැර කරමින් සිත පිරිසිදු කරනවා. තරහ අත්හරිනවා. තරහ රහිත සිතින් වාසය කරනවා. සියලු සතුන් කෙරෙහි හිතානුකම්පී වෙනවා. තරහ බැහැර කරමින් සිත පිරිසිදු කරනවා. ථීනමිද්ධය අත්හරිනවා. ථීනමිද්ධයෙන් තොරව ඉන්නවා. හොඳ සිහි කල්පනාවෙන් යුතු ආලෝක සඤ්ඤාව ඇති කරගන්නවා. ථීනමිද්ධය බැහැර කරමින් සිත පිරිසිදු කරනවා. උද්ධච්ච කුක්කුච්ච අත්හරිනවා. හිතේ ඇවිස්සීමකින් තොරව වාසය කරනවා. තමා තුළ ශාන්ත සිතක් ඇති කරගන්නවා. උද්ධච්ච කුක්කුච්ච බැහැර කරමින් සිත පිරිසිදු කරනවා. විචිකිච්ඡාව අත්හරිනවා. විචිකිච්ඡාවෙන් තොරව ඉන්නවා. කුසල් දහම් ගැන ‘කෙසේ ද, කෙසේ ද’ කියන සැකය අත්හරිනවා. සැකය බැහැර කරමින් සිත පිරිසිදු කරනවා.

#### 73. සෝ ඉමේ පඤ්චනීවරණේ පහාය චේතසෝ උපක්කිලේසේ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණේ විවිච්චේව කාමේහි විවිච්ච අකුසලේහි ධම්මේහි සවිතක්කං සවිචාරං විවේකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. පුන ච පරං භික්ඛවේ භික්ඛු විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චේතසෝ ඒකෝදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. පීතියා ච විරාගා උපෙක්ඛකෝ …(පෙ)…. තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා ….(පෙ)…. චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති.

ඒ භික්ෂුව මේ පංච නීවරණ අත්හැරලා, ප්‍රඥාව දුර්වල කරන සිතේ උපක්ලේශවලින් මිදිල, කාමයෙන් වෙන්ව, අකුසල් වලින් වෙන්ව, විතර්ක, විචාර සහිත වූ මානසික විවේකයෙන් හටගත්, ප්‍රීතිසුඛය ඇති පළවෙනි ධ්‍යානය උපදවාගෙන වාසය කරනවා. පින්වත් මහණෙනි, ඒ වගේම භික්ෂුව විතර්ක, විචාර සංසිඳුවාගෙන, තමා තුළ ප්‍රසන්න භාවයක් ඇති කරගෙන, සිතේ එකඟ බවින් යුතුව විතර්ක විචාර රහිත, සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීතිසුඛය තියෙන දෙවෙනි ධ්‍යානයත් ලබාගෙන ඉන්නවා. ප්‍රීතියට ඇලෙන්නෙ නැතුව උපේක්ෂාවෙන් ….(පෙ)…. තුන් වෙනි ධ්‍යානයත් ලබාගෙන ඉන්නවා. සැප දුක් නැති කරලා ….(පෙ)…. හතර වෙනි ධ්‍යානයත් ලබාගෙන ඉන්නවා.

#### 74. සෝ චක්ඛුනා රූපං දිස්වා පියරූපේ රූපේ න සාරජ්ජති. අප්පියරූපේ රූපේ න බ්‍යාපජ්ජති. උපට්ඨිතකායසති ච විහරති අප්පමාණචේතසෝ. තඤ්ච චේතෝවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං යථාභූතං පජානාති යත්ථස්ස තේ පාපකා අකුසලා ධම්මා අපරිසේසා නිරුජ්ඣන්ති. සෝ ඒවං අනුරෝධවිරෝධවිප්පහීනෝ යං කිඤ්චි වේදනං වේදේති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා, සෝ තං වේදනං නාභිනන්දති නාභිවදති නාජ්ඣෝසාය තිට්ඨති. තස්ස තං වේදනං අනභිනන්දතෝ අනභිවදතෝ අනජ්ඣෝසාය තිට්ඨතෝ යා වේදනාසු නන්දි සා නිරුජ්ඣති තස්ස නන්දිනිරෝධා උපාදාන නිරෝධෝ, උපාදානනිරෝධා භවනිරෝධෝ, භවනිරෝධා ජාතිනිරෝධෝ, ජාතිනිරෝධා ජරාමරණං සෝකපරිදේවදුක්ඛදෝමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. ඒවමේතස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරෝධෝ හෝති.

ඒ භික්ෂුව ඇහින් රූපයක් දැකල ප්‍රිය මනාප රූපය ගැන ඇලෙන්නෙ නෑ. අප්‍රිය රූපය ගැන ගැටෙන්නෙ නෑ. කය පිළිබඳව සිහිය පිහිටුවාගෙන ඉන්නවා. ප්‍රමාණ රහිත සිතින් ඉන්නවා. පාපී අකුසල් ඉතිරි නැතිව නැති වෙන්නෙ යම් තැනක ද, අන්න ඒ ප්‍රඥා විමුක්තියත්, චිත්ත විමුක්තියත් ගැන අවබෝධයෙන් ම දන්නවා. මේ විදිහට ඒ භික්ෂුව ඇලීමෙන්, ගැටීමෙන් දුරු වෙලා ඉන්න කොට, යම්කිසි විඳීමක් විඳිනවා නම්, සැපක් හෝ වේවා, දුකක් හෝ වේවා, මධ්‍යස්ථ විඳීමක් හෝ වේවා, ඔහු ඒ විඳීම සතුටින් පිළිගන්නෙ නෑ. අගය කරන්නෙ නෑ. එහි බැසගන්නෙ නෑ. ඔහු ඒ විඳීම සතුටින් නොපිළිගන්න කොට, අගය නොකරන කොට, ඒකෙ නොබැසගන්න කොට, විඳීම් කෙරෙහි යම් ආශාවක් තිබුණා නම්, ඒක නිරුද්ධ වෙලා යනවා. ඔහුට ආශාව නිරුද්ධ වීමෙන්, උපාදාන නිරුද්ධ වෙනවා. උපාදාන නිරුද්ධ වීමෙන් භවය නිරුද්ධ වෙනවා. භවය නිරුද්ධ වීමෙන් ඉපදීම නිරුද්ධ වෙනවා. ඉපදීම නිරුද්ධ වීමෙන් ජරා මරණ, ශෝක, වැළපීම්, දුක්, දොම්නස්, සුසුම් හෙළීම් නිරුද්ධ වෙනවා. ඔය ආකාරයෙන් මුළු මහත් දුක් රැසම නිරුද්ධ වෙලා යනවා.

#### 75. සෝතේන සද්දං සුත්වා පියරූපේ සද්දේ ….(පෙ)…. ඝානේන ගන්ධං ඝායිත්වා පියරූපේ ගන්ධේ ….(පෙ)…. ජිව්හාය රසං සායිත්වා පියරූපේ රසේ ….(පෙ)…. කායේන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා පියරූපේ ඵොට්ඨබ්බේ ….(පෙ)…. මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය පියරූපේ ධම්මේ න සාරජ්ජති. අප්පියරූපේ ධම්මේ න බ්‍යාපජ්ජති. උපට්ඨිතකායසති ච විහරති අප්පමාණචේතසෝ. තඤ්ච චේතෝවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං යථාභූතං පජානාති යත්ථස්ස තේ පාපකා අකුසලා ධම්මා අපරිසේසා නිරුජ්ඣන්ති. සෝ ඒවං අනුරෝධවිරෝධවිප්පහීනෝ යං කිඤ්චි වේදනං වේදේති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා, සෝ තං වේදනං නාභිනන්දති නාභිවදති නාජ්ඣෝසාය තිට්ඨති. තස්ස තං වේදනං අනභිනන්දතෝ අනභිවදතෝ අනජ්ඣෝසාය තිට්ඨතෝ යා වේදනාසු නන්දි සා නිරුජ්ඣති. තස්ස නන්දිනිරෝධා උපාදානනිරෝධෝ, උපාදානනිරෝධා භවනිරෝධෝ, භවනිරෝධා ජාතිනිරෝධෝ, ජාතිනිරෝධා ජරාමරණං සෝකපරිදේවදුක්ඛදෝමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. ඒවමේතස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරෝධෝ හෝති.

කනෙන් ශබ්දයක් අහලා ….(පෙ)…. නාසයෙන් ගඳ සුවඳ ආඝ්‍රාණය කරලා ….(පෙ)…. දිවෙන් රස විඳලා ….(පෙ)…. කයෙන් පහස ලබලා ….(පෙ)…. මනසින් අරමුණු දැනගෙන ප්‍රිය මනාප අරමුණු ගැන ඇලෙන්නෙ නෑ. අප්‍රිය අරමුණු ගැන ගැටෙන්නෙත් නෑ. කය පිළිබඳව සිහිය පිහිටුවාගෙන ඉන්නවා. ප්‍රමාණ රහිත සිතින් ඉන්නවා. පාපී අකුසල් ඉතිරි නැතිව නැති වෙන්නෙ යම් තැනක ද, අන්න ඒ ප්‍රඥා විමුක්තියත්, චිත්ත විමුක්තියත් ගැන අවබෝධයෙන් ම දන්නවා. මේ විදිහට ඒ භික්ෂුව ඇලීමෙන්, ගැටීමෙන් දුරු වෙලා ඉන්න කොට, යම්කිසි විඳීමක් විඳිනවා නම්, සැපක් හෝ වේවා, දුකක් හෝ වේවා, මධ්‍යස්ථ විඳීමක් හෝ වේවා, ඔහු ඒ විඳීම සතුටින් පිළිගන්නෙ නෑ. අගය කරන්නෙ නෑ. එහි බැසගන්නෙ නෑ. ඔහු ඒ විඳීම සතුටින් නොපිළිගන්න කොට, අගය නොකරන කොට, ඒකෙ නොබැසගන්න කොට, විඳීම් කෙරෙහි යම් ආශාවක් තිබුනා නම්, ඒක නිරුද්ධ වෙලා යනවා. ඔහුට ආශාව නිරුද්ධ වීමෙන්, උපාදාන නිරුද්ධ වෙනවා. උපාදාන නිරුද්ධ වීමෙන් භවය නිරුද්ධ වෙනවා. භවය නිරුද්ධ වීමෙන් ඉපදීම නිරුද්ධ වෙනවා. ඉපදීම නිරුද්ධ වීමෙන් ජරා මරණ, ශෝක, වැළපීම්, දුක්, දොම්නස්, සුසුම් හෙළීම් නිරුද්ධ වෙනවා. ඔය ආකාරයෙන් මුළු මහත් දුක් රැස ම නිරුද්ධ වෙලා යනවා.

#### 76. ඉමං ඛෝ මේ තුම්හේ භික්ඛවේ සංඛිත්තේන තණ්හාසංඛයවිමුත්තිං ධාරේථ. සාතිං පන භික්ඛුං කේවට්ටපුත්තං මහාතණ්හාජාල-තණ්හා-සංඝාට පටිමුක්කන්ති.

පින්වත් මහණෙනි, දැන් මේ කියා දීපු ධර්මය, ‘තණ්හාව ගෙවා දමල විමුක්තියට පත්වීම’ ගැන සාරාංශ වශයෙන් කියා දීපු දෙසුමක් හැටියට මතක තබාගන්න. කේවට්ටපුත්‍ර සාති භික්ෂුව නම්, මේ මහා තණ්හා ජාලයට, තණ්හා බන්ධනයට පැටලි පැටලි යනවා.

#### ඉදමවෝච භගවා. අත්තමනා තේ භික්ඛූ භගවතෝ භාසිතං අභිනන්දුන්ති.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ උතුම් දේශනය වදාළා. ඒ දේශනය ගැන ඒ ස්වාමීන් වහන්සේලා ගොඩක් සතුටු වුනා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ මේ දේශනය සතුටින් පිළිගත්තා.

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

#### මහාතණ්හාසංඛයසුත්තං අට්ඨමං.

තණ්හාව ගෙවා දැමීම ගැන වදාළ විස්තරාත්මක දෙසුම නිමා විය.

« » ⇡

ධර්මදානය උදෙසා පාලි සහ සිංහල අන්තර්ගතය උපුටා ගැනීම https://mahamevnawa.lk/sutta/mn1_1-4-8/ වෙබ් පිටුවෙනි.
Ver.1.40 - Last Updated On 26-SEP-2020 At 03:14 P.M